Thứ ba, 24/12/2019 | 10:21

Thực trạng người hoạt động kháng chiến và những đề xuất, kiến nghị từ Tp Hải Phòng

Hải Phòng hiện có 4.816 người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐDC và 2.215 con của họ bị nhiễm CĐDC đang được hưởng trợ cấp, phụ cấp của Nhà nước.

1. NNCĐDC là người hoạt động kháng chiến hầu hết tuổi đã cao (từ 75-80 tuổi), thấp nhất cũng 63 đến 64 tuổi, cao nhất từ 87 đến 90 tuổi trở lên, cụ thể như ông Lê Văn Cường sinh năm 1932, thôn 7 xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên; ông Lưu Văn Phới sinh năm 1929 ở thôn Cẩm Hoàn, xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy; ông Lê Văn Bảng sinh năm 1932, ở thôn Phương Trì, xã Hùng Tiến, huyện Vĩnh Bảo… Số nạn nhân mất sức lao động từ 81% trở lên (không tự lực được trong sinh hoạt, phải có người phục vụ) trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 400-500 người, trước đây tỷ lệ bệnh tật mức 3, mức 4 nay nặng lên, bị liệt, nằm một chỗ. Cụ thể như ông Đoàn Văn Chức sinh năm 1935, thôn Tràng, xã Tam Đa; ông Nguyễn Văn Đác sinh năm 1932, thôn Nội Đơn, xã Tân Liên; ông Lâm Văn Can sinh năm 1938, thôn Áng Dương, xã Trung Lập (huyện Vĩnh Bảo); ông Lê Văn Cầu sinh năm 1945, thôn Xuân Áng, xã Thái Sơn (huyện An Lão)…

2. Người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ khi giám định bệnh tật lần đầu, tỷ lệ mất sức lao động thấp, hưởng mức trợ cấp, phụ cấp tương ứng, đến nay đã hơn 10 năm, bệnh tật nặng lên, nhiều người đã bị “liệt giường, liệt chiếu” không tự lực được trong sinh hoạt (phải có người phục vụ), nhưng vẫn chỉ được hưởng chế độ như ban đầu mà không được điều chỉnh. Đó là điều không hợp lý. Ví dụ: ông Phạm Văn Chi, sinh năm 1939, số nhà 31/2/246 Đà Nẵng, phường Cầu Tre hưởng trợ cấp mức 4 (21-40%) 1.150.000đ/tháng, nay đã bị liệt toàn thân; ông Nguyễn Viết Trinh sinh 1952 số nhà 6/142 Lê Lai, phường Máy Chai (quận Ngô Quyền) hưởng trợ cấp mức 4 (21-40%) 1.150.000đ/tháng, nay ung thư giai đoạn cuối; ông Nguyễn Văn Kiều sinh 1952, thôn 7, xã Việt Tiến (huyện Vĩnh Bảo) hưởng trợ cấp mức 3 (41-60%) 1.924.000đ/tháng, nay đã liệt toàn thân; nạn nhân gián tiếp Đặng Thị Dung sinh 1975 thôn Kinh Điền, xã Tân Viên (huyện An Lão) hưởng trợ cấp mức 2 (80% trở xuống) 850.000đ/tháng, nay bị liệt toàn thân, phải có người phục vụ…

3. Thành phố có trên 70 người hoạt động kháng chiến là NNCĐDC không có con đẻ, con đẻ đã chết; hàng trăm người khác có con, nhưng con là NNCĐDC, con yếu đau không có khả năng chăm sóc được bố mẹ phải nhờ họ hàng, người trong thôn xóm, tổ dân phố giúp đỡ.

Con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐDC cũng tương tự: Bố mẹ đẻ đã qua đời, hoặc già yếu bệnh tật, là NNCĐDC không còn đủ khả năng trông nom con đẻ của mình nữa. 100% số gia đình có con là NNCĐDC đều lo lắng “không còn sức lực để nuôi con, nếu chết thì ai chăm sóc, nuôi dưỡng con họ?”... Đặc biệt, những gia đình có nhiều con là nạn nhân không tự lực được trong sinh hoạt, cụ thể như ông Vũ Xuân Hằng, thôn Bắc Phong, xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) có 3 con đẻ bị bẩm sinh, hoàn toàn không tự lực được; bà Nguyễn Thị Thuân, khu dân cư Đẩu Phượng 3, phường Văn Đẩu (quận Kiến An) chồng là NNCĐDC đã chết, hiện một mình bà chăm sóc 3 con trai đều bị thần kinh, điên dại, ngày ngày phải “xích, nhốt” lại, rất khổ hạnh…

Hải Phòng hiện có khoảng hơn 30 NNCĐDC là con của người hoạt động kháng chiến, bố mẹ đều đã chết, không có người ruột thịt nuôi dưỡng, phải nhờ họ mạc, làng xóm hỗ trợ để sống. Trong số đó có nhiều anh chị em ruột đều là nạn nhân, cha mẹ đều đã qua đời, cụ thể như 2 chị em nạn nhân Vũ Thị Huế sinh năm 1986 và Vũ Văn Quỳnh sinh năm 1989, ở thôn Vàm Dưới, xã Vinh Quang (huyện Tiên Lãng); 2 anh em Bàng Tiến Biên sinh năm 1983 và Bàng Tiến Thủy sinh năm 1984 ở thị trấn Cát Hải (huyện Cát Hải); hoặc anh chị em ruột cũng không đủ khả năng nuôi nhau khi bố mẹ đã qua đời như Ngô Sỹ Hùng sinh năm 1971 (số nhà 31/123 Lương Khánh Thiện), Vũ Đăng Dương sinh năm 1982 ở số 6/215 Lê Lai, phường Máy Chai (quận Ngô Quyền); Đặng Thị Dung sinh năm 1975 ở thôn Kinh Điền, xã Tân Viên (huyện An Lão)…

4. Năm 2015, theo hướng dẫn của Ban Khoa học - Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và sự nhất trí của UBND, Sở Lao động- TBXH thành phố, Hội NNCĐDC/dioxin thành phố Hải Phòng đã khảo sát ở 101/206 xã, phường có tổ chức hội của 13/15 quận, huyện (trừ Cát Hải thời điểm đó chưa có hội và Bạch Long Vĩ không có nạn nhân), đã phát hiện 371 cháu nội, cháu ngoại của người hoạt động kháng chiến bị 6 loại khuyết tật có liên quan đến CĐHH do di nhiễm từ ông bà, bố mẹ (gọi là nạn nhân thế hệ thứ 3) theo tiêu chí của Trung ương Hội hướng dẫn. Cụ thể: 108 cháu khuyết tật vận động (đi lại khó khăn hoặc phải trợ giúp), 68 cháu khuyết tật nghe nói (khó nghe, điếc, nói ngọng, chậm nói), 33 cháu khuyết tật về học (tiếp thu chậm, học nhiều năm 1 lớp), 41 cháu khuyết tật thần kinh (tính nết bất thường, phá phách), 68 cháu khuyết tật về nhìn (mù, lòa, mắt kém, chột, có tật ở mắt…), 53 cháu khuyết tật xa lạ… nhưng cho đến nay chưa được giám định bệnh tật để hưởng chế độ của nhà nước.

Đề xuất và kiến nghị:

1. Nhà nước và thành phố cần có Trung tâm nuôi dưỡng và cơ chế cho bộ máy, nuôi dưỡng người hoạt động kháng chiến là NNCĐDC không có con, hoặc có con đẻ bị nhiễm CĐDC; con của người hoạt động kháng chiến bị di nhiễm CĐDC, không tự lực được trong sinh hoạt, bố mẹ đẻ đã chết, hoặc quá già yếu không chăm nuôi con được nữa (theo thống kê ban đầu, toàn thành phố Hải Phòng có trên 100 trường hợp).

2. Nên có chế độ giám định lại bệnh tật cho NNCĐDC, nâng tỷ lệ bệnh tật để được hưởng mức trợ cấp cao hơn cho phù hợp với thực tiễn sức khỏe của nạn nhân (trước đây giám định tỷ lệ mất sức lao động thấp, nay bệnh tật nặng lên, nhiều trường hợp liệt giường, liệt chiếu, không tự lực được trong sinh hoạt, vẫn chỉ được hưởng mức 21-40% hay 41-60% là không hợp lý).

3. Mức trợ cấp hàng tháng cho con (F1) của người hoạt động kháng chiến mức 80% trở xuống được hưởng 850.000đ/tháng, theo Nghị định số 99/2018/NĐ-CP ngày 12/7/2018 của Chính phủ nay không tự lực được trong sinh hoạt vẫn hưởng trợ cấp như ban đầu và mức 81% trở lên vẫn được trợ cấp 1.515.000đ/tháng, là không phù hợp.

4. Các bộ, ngành Trung ương cần ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách đối với NNCĐDC thế hệ thứ 3 (F2) cháu nội, cháu ngoại của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH, theo Chỉ thị 14-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 19/7/2015.

Đại tá Nguyễn Hữu Ý