Thứ sáu, 12/03/2021 | 08:42

Cần cân nhắc kỹ việc sáp nhập hội

Việc thành lập Hội Nạn nhân chất độc da cam(NNCĐDC)/dioxin các cấp là do nhu cầu và nguyện vọng của các cựu chiến binh, thanh niên xung phong, cán bộ dân chính đảng... hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam và được cấp có thẩm quyền quyết định. Như vậy, việc ra đời của các cấp Hội NNCĐDC/dioxin là tất yếu khách quan, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của nạn nhân và hội viên. Đến nay, đã thành lập hội thành viên ở 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (hội cấp tỉnh); gần 700 hội huyện, quận, thị xã, TP trực thuộc tỉnh (cấp huyện); gần 7.000 hội xã, phường, thị trấn (cấp xã) với tổng số hơn 400.000 hội viên. Tổ chức hội các cấp hoạt động theo Điều lệ Hội do đại hội cùng cấp thông qua và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ thăm và làm việc với Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam

Hội viên của Hội NNCĐDC/dioxin là người có công với cách mạng và Hội là tổ chức của người có công với cách mạng. Về bản chất hoàn toàn khác hẳn với các hội xã hội khác. Chức năng, nhiệm vụ của Hội được xác định: “Đại diện quyền và lợi ích hợp pháp, bảo vệ lợi ích chính đáng cho NNCĐDC; vận động nguồn lực xã hội trong nước và ngoài nước để chăm lo, giúp đỡ NNCĐDC; đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC/dioxin Việt Nam”. Đây là một nhiệm vụ mà không hội nào có, cũng không có hội nào làm thay cho Hội NNCĐDC/dioxin và đây là nhiệm vụ có tính chất đặc thù của Hội.
Xuất phát từ tính chất nhiệm vụ của hội, những năm qua Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản về lãnh đạo, chỉ đạo, khẳng định bản chất, vai trò, vị trí của Hội viên và tổ chức Hội NNCĐDC/dioxin:
* Ủy ban Thường vụ Quốc hội (khóa XIII) ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 04/2012/UBTVQH13 ngày 16/7/2012 quy định người có công với cách mạng: “Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH”; Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14 ngày 09/12/2020 tiếp tục khẳng định: “Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH” là người có công với cách mạng.

Đại tướng Đỗ Bá Tỵ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội thăm và làm việc với Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam

Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng dành 1 điều quy định chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng bị nhiễm chất độc hóa học.
* Ban Bí thư Trung ương Đảng:
- Một là: Ban hành Thông báo Kết luận số 292-TB/TW, ngày 18/12/2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa X) khẳng định: “Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam là tổ chức xã hội đặc thù, thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội được Đảng, Nhà nước giao”.
- Hai là: Ban hành Chỉ thị số 43-CT/TW, ngày 14/5/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam”, khẳng định: “Các bộ, ngành, địa phương quan tâm tạo điều kiện để Hội NNCĐDC/dioxin nâng cao chất lượng hoạt động. Có chính sách phù hợp đối với người làm việc tại Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam”; “Củng cố kiện toàn tổ chức bộ máy, cán bộ Hội NNCĐDC/dioxin các cấp đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”.
- Ba là: Ban hành Kết luận số 158-TB/TW, ngày 02/01/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XII) về Hội quần chúng trong tình hình mới: “Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, thường xuyên của các cấp ủy, tổ chức Đảng đối với các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ...”. Theo đó, Hội NNCĐDC/dioxin là Hội thực hiện nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao.
* Bộ Nội vụ:
- Bộ Nội vụ có Văn bản số 5428/BNV- TCPCP, ngày 08/11/2019 trả lời đại biểu Quốc hội về việc sáp nhập, hợp nhất hoặc sắp xếp các hội... Văn bản khẳng định “Phải thực hiện đúng các kết luận của Trung ương về Hội và Nghị định số 45/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội: “Việc sáp nhập, hợp nhất phải được sự đồng thuận của các hội. Trường hợp chưa được sự đồng thuận, đề nghị các địa phương xem xét chờ cấp có thẩm quyền cho ý kiến...”. (Các văn bản trên đến nay còn nguyên giá trị).
* Đặc biệt, ngày 20/1/2021, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc thăm và làm việc với Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam; ngày 09/02/2021, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận số 27/TB-VPCP của Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc với Hội. Thông báo nêu rõ: “Hội tiếp tục bám sát nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao...”, “Xây dựng, củng cố tổ chức Hội các cấp vững mạnh...”.
Thủ tướng đề nghị: “Các ban, bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, chỉ đạo, tạo mọi điều kiện thuận lợi để Hội NNCĐDC/dioxin các cấp thực hiện có hiệu quả các nội dung chỉ đạo của Thủ tướng và hoàn thành tốt nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao”.
Thủ tướng Chính phủ cũng giao: “Bộ Nội vụ chủ trì phối hợp với Trung ương Hội hướng dẫn Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện thống nhất theo chủ trương, nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao, bảo đảm cho các cấp Hội hoạt động hiệu quả”…
Như vậy, đủ thấy việc sáp nhập Hội NNCĐDC/dioxin ở các địa phương cần phải cân nhắc một cách kỹ lưỡng và phải thực hiện đúng sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành, chứ không thể “trăm hoa đua nở”.
Ai cũng biết NNCĐDC là người nghèo nhất trong những người nghèo, đau khổ nhất trong những người đau khổ. Chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam đã gây ra thảm họa cho dân tộc Việt Nam. Các cựu chiến binh, cựu TNXP, dân công hỏa tuyến... Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về hậu phương, nhưng bị nhiễm CĐHH, sinh ra các con bị dị dạng, dị tật; trong số đó, nhiều người sống đời sống thực vật, chất độc dioxin đã di truyền xuyên thế hệ, hiện Việt Nam đã có thế hệ thứ 4 bị nhiễm CĐHH. Một số NNCĐDC đau đớn khi biết mình mất nòi giống, không có ai nối dõi tông đường và nhiều cặp vợ chồng vô sinh, nhiều phụ nữ là NNCĐDC không có hạnh phúc làm vợ, làm mẹ... Con cháu của NNCĐDC sinh ra bị dị dạng, dị tật đây là hậu quả của chiến tranh hóa học do Mỹ gây ra mà cha mẹ họ di truyền sang cho con cháu họ; khác với người dị dạng, dị tật do tai nạn lao động hoặc nguyên nhân khác; vì vậy, không nên coi họ như người khuyết tật bình thường.
Thời gian qua, khi triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về “Tổ chức, sắp xếp lại bộ máy của hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả” và Kết luận số 102-KL/TW của Bộ Chính trị về hội quần chúng đã bộc lộ những hạn chế. Thông báo Kết luận số 158-TB/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã chỉ rõ: “Một số cấp ủy, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của Hội quần chúng trong việc đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong tình hình mới; chưa chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương của Đảng về hội quần chúng; chưa phát huy tốt vai trò trách nhiệm của cán bộ, đảng viên là thành viên của hội...”.
Đáng tiếc, vừa qua một số địa phương khi thực hiện Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, đã chưa nắm vững nội dung văn bản cấp trên, nên khi chỉ đạo bị lúng túng, thậm chí có nơi áp đặt, không theo nguyên tắc, không tạo được sự đồng thuận. Một số nơi thực hiện theo dạng ghép các hội với nhau nhằm đạt mục tiêu giảm đầu mối tổ chức và nhân sự, nhưng không xem xét tính chất, nhiệm vụ của từng hội. Từ đó dẫn đến hệ lụy là hiệu quả hoạt động một số hội thấp, có nơi bị tê liệt, có nơi nhiệm kỳ đại hội quá 2 - 3 năm, nhưng không đại hội được.
Đặc biệt, ở tỉnh Vĩnh Phúc, Hội NNCĐDC/dioxin nằm trong Hội Chữ thập đỏ, nên khi tiến hành đại hội, nhân sự dự kiến làm Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin do Hội Chữ thập đỏ giới thiệu không được đại hội bầu vào Ban Chấp hành và từ đó (7/2020) đến nay Hội không có Chủ tịch, Phó Chủ tịch, không bầu được Ban Thường vụ... chẳng khác gì “rắn không đầu”, gây tâm lý bức xúc, băn khoăn lo lắng của hội viên và tổ chức hội cấp huyện. Chính vì vậy, ngày 28/8/2020, lãnh đạo 8 hội cấp huyện của tỉnh Vĩnh Phúc cùng ký tâm thư gửi: Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban Dân vận Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc và Trung ương Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam đề nghị quan tâm, bày tỏ đến nguyện vọng của hội viên và các hội thành viên. Lãnh đạo Trung ương Hội đã có công văn và trực tiếp lên làm việc với Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh phúc nhưng đến nay, tình hình của Tỉnh hội Vĩnh Phúc vẫn không được cải thiện, vẫn “án binh bất động”.
Từ những vấn đề nêu trên, các cấp Hội cần nghiên cứu, nắm vững các văn bản của Đảng, Nhà nước, tâm tư nguyện vọng chính đáng của hội viên, Hội thành viên để phối hợp với các cơ quan chức năng của địa phương tham mưu trúng, đúng cho cấp ủy, chính quyền cùng cấp, tránh những sai sót đáng tiếc. Và phải nhấn mạnh rằng, mỗi người cần có trái tim nhân ái, đau nỗi đau của những người bất hạnh, hiểu thấu đáo về Hội, từ đó có quyết sách đúng và hãy vì NNCĐDC./.
Trần Đình