Thứ tư, 07/10/2020 | 15:18

BÀI DỰ THI: Nỗi đau da cam giữa lòng thành phố

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC) và thân nhân của họ vẫn khóc nhiều chục năm nay, thậm chí khóc mỗi ngày, mỗi tháng vì những cơn đau, vì nhìn thấy tương lai tuyệt vọng bởi di chứng quái ác. Họ đã hết sức nỗ lực, cố gắng nhưng không thay đổi được điều gì, thảm họa da cam mãi đeo đẳng họ. Ám ảnh khủng khiếp suốt cuộc đời, họ rất cần có sự chung tay chia sẻ của cộng đồng. Gia đình chị Nguyễn Thị Khánh Ly, thường trú ở tổ 10, khu phố Nguyễn Du, phường 7, thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên là một trong những trường hợp như thế.

Sinh con - không sinh niềm hạnh phúc

Chúng tôi theo chân ông Trần Văn Thái – Phó Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin tỉnh Phú Yên đến nhà chị Ly để trao món quà nhỏ.

Chị Ly cho chúng tôi biết: Chị và chồng là Phạm Trung Tâm cùng sinh năm 1983; năm 2006 họ cưới nhau và được cha mẹ nhường cho khoảnh đất khai hoang của ông bà ngoại để xây ngôi nhà này. Nói là nhà nhưng, như là phòng cất tạm, diện tích khoảng 20 m2, lợp tôn, với ba bốn bậc nền xập xệ. Không thấy giường tủ, bàn ghế, chỉ thấy hai đứa con nhỏ co quắp, vô hồn đang nằm trên chiếc nệm đã cũ sờn. Năm 2008 chị sinh đứa con đầu lòng là Phạm Tiến, hai vợ chồng vô cùng tự hào, chờ mãi hơn 2 tuổi mà cháu Tiến vẫn không biết đi, không biết nói. Hi vọng trời sẽ ban phước lành, năm 2010 chị sinh tiếp đứa thứ hai là Phạm Thiên Bảo, vậy mà cả hai anh em hơn mười năm nay vẫn nằm mãi một nơi, nhận biết kém, nói ngọng ngịu, chân tay co quắp. Mọi sinh hoạt của hai cháu trông cậy hoàn toàn vào sự nâng đỡ của cha, mẹ và ông bà. Mặc dầu vậy hai vợ chồng vẫn nỗ lực kiên cường lao động, chắt bóp dành dụm để nuôi con. “Họa vô đơn chí”, năm 2017 chồng chị là anh Phạm Trung Tâm phát bệnh thần kinh, thường ngày thì đi làm chăm chỉ, mang tiền về hỗ trợ vợ nuôi con. Từ ngày phát bệnh, nhiều hôm anh Tâm đi làm được đồng nào là đem cho hết, không lấy anh cũng cho. Nhiều đêm, trong cơn mộng mị anh dùng đèn pin đi soi tìm nhặt các loại đinh, mảnh chai, gạch đá… đem về nhà cất, để ngày mai bà con đi lại được an toàn. Căn nhà có chỗ nào viết được là anh mua sơn về viết đủ các loại thơ, tục ngữ, châm ngôn, nói năng như người mộng du. Cơn bệnh thần kinh ngày một nặng dần và dày vò thêm sức khỏe, anh Tâm yếu không thể đạp ba gác, đành phải đem bán. Cuộc đời của chị Ly kể từ đây vốn đã vô cùng cực khổ, tương lai mịt mờ nay càng đắng cay, mờ mịt hơn.

Hai con của vợ chồng chị Ly

Nỗi đau cần những tấm lòng cưu mang giúp đỡ

Gia đình diện hộ nghèo, 4 con người thì 3 người bệnh nặng, có giấy chứng nhận tàn tật hưởng trợ cấp xã hội, mỗi tháng ba người bệnh và chị Ly là người chăm sóc được trợ cấp tổng cộng 2.340.000 đồng. Mọi công việc của “gia đình đặc biệt” này như một gánh nặng quá sức đè lên vai người phụ nữ.

Hằng ngày, chị Ly làm việc không thể tính được giờ giấc, “đầu tắt, mặt tối” không bao giờ hết việc, khi nào mệt quá thì nghỉ. Chăm sóc 2 con nằm liệt giường, theo dõi chồng không biết lên cơn, phát bệnh lúc nào; việc nhà không hết cũng phải dành thời gian tranh thủ buôn bán kiếm thêm thu nhập. Chị Ly tâm sự: thời gian đầu tôi khóc nhiều lắm, khóc vì nhiều thứ. Vì thương con, thương chồng thiếu đói, bệnh đau không thuốc thang, khóc vì nhìn vào tương lai mờ mịt, khóc vì tủi thân sao trời nỡ ban cho mình kiếp đau thương đến cùng cực thế này?.. Nhưng rồi khóc mãi nào có giải quyết được gì đâu, chỉ làm mình thêm kiệt sức. Tôi nghĩ, có khổ cực đến mấy thì sống vẫn cứ phải sống, phải nuôi con, nuôi chồng. Nghĩ thế nên tôi cứ phải cố mà vươn lên được đến đâu hay đến đó. Tôi lại tiếp tục lao động không kể ngày đêm, tối sáng.

Mỗi ngày, chị Ly dậy đi chợ từ sáng sớm, về lo cho các con ăn uống rồi ẵm sang gửi ông bà nội. Chị và chồng chuẩn bị đồ hàng tranh thủ đi bán nước mía, nước giải khát. Ngày được khách thì 2 vợ chồng thu lãi khoảng 300.000 đồng, gặp ngày thời tiết xấu hoặc mưa có khi còn bị lỗ vốn. Đó là mùa nắng, sang mùa mưa thì chị đi rửa bát chén cho các nhà hàng để có tiền chi tiêu cầm cự qua ngày. Xe nước mía, bàn ghế, dụng cụ để bán hàng mua bằng tiền vay ngân hàng gói hỗ trợ phụ nữ nghèo 30 triệu đồng, mỗi tháng phải trả lãi 180.000 đồng. Tài sản giá trị nhất là chiếc xe máy mới mua trả góp 26 triệu đồng, mỗi tháng phải trả 1,8 triệu, đã trả được 10 triệu. Hơn 1 năm trở lại đây, anh Tâm bệnh nặng vài ba tháng lại lên cơn phát bệnh phải đưa đi tiêm thuốc. Mỗi lần tiêm 900.000 đồng và tiền thuốc kèm theo hơn 1 triệu đồng. Hai bên nội ngoại cũng rất nghèo không giúp đỡ được gì ngoài việc trông hai cháu bệnh tật khi ba mẹ nó đi bán hàng.

Chị Ly cũng không biết nguyên cớ nào mà chồng chị và 2 con lâm bệnh hiểm nghèo vô phương cứu chữa. Chỉ biết cha của chồng là ông Phạm Trung Trường, sinh năm 1954, ở Hải Phòng, năm 1973 ông nhập ngũ rồi vào chiến đấu ở vùng núi Sơn Hòa, Phú Yên. Ba mẹ của chị Ly (ông Nguyễn Ngọc Thừa và bà Đàm Thị Bình) nay đã ngoài 70 tuổi, trước giải phóng cũng lên núi tham gia cách mạng sống ở vùng địch rải chất độc hóa học. Có phải vì thế mà chồng và 2 con chị giờ đây phải chịu hậu quả chất độc da cam? Khi công việc bận rộn thì thời gian cứ thế mà trôi, nhưng khi về khuya ngồi nhìn chồng, nhìn con là nước mắt đong đầy.

Ông Phạm Trung Trường, cha chồng chị Ly tâm sự trong đau thương: “Hằng ngày nhìn con, nhìn cháu mà ruột gan đau thắt, nhiều người chỉ cho chữa bệnh nơi này, nơi kia; muốn lắm, mà không làm sao được. Tiền đâu mà đi, tiền đâu mà mua thuốc, trả tiền thầy… Đành cắn răng chịu đựng!”.

Chị Tô Thị Mỹ Thúy, Chủ tịch Hội LHPN phường 7, thành phố Tuy Hòa, chia sẻ: "Hộ gia đình chị Nguyễn Thị Khánh Ly nhiều năm nay là hộ nghèo và có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; bản thân chị Ly là phụ nữ nhưng là trụ cột gia đình, chịu khó lao động, vươn lên giữa nghịch cảnh. Thời gian qua cũng nhận được nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của các ban, ngành địa phương, tuy nhiên không thấm tháp vào đâu so với hoàn cảnh ngặt nghèo của gia đình. Rất mong rằng trong thời gian tới, gia đình anh Tâm - chị Ly nhận được sự quan tâm đặc biệt hơn nữa của nhiều mạnh thường quân, những tấm lòng hảo tâm hỗ trợ, giúp đỡ".

Hai vợ chồng chị Ly chuẩn bị đi bán hàng

Chúng tôi ra về khi trên đường phố đã đến giờ tan ca, mọi người đang hối hả về với tổ ấm của mình, hối hả đến những điểm vui chơi, hò hẹn để tận hưởng những giá trị cuộc sống sau một ngày vất vả. Và cũng là lúc chị Ly ẵm hai đứa con sang gửi cho ông bà nội, anh Tâm mặc dầu còn bệnh cũng cố gắng chuẩn bị đồ đạc và đưa vợ đi bán hàng. Cầu mong cho anh chị mua bán may mắn để có thêm thu nhập trang trải cho cuộc sống cơ cực của họ./.

Bài và ảnh: Nguyễn Bá Thuyết