Thứ năm, 12/12/2019 | 15:58

Tân Lạc – Hòa Bình: Gặp những NNCĐDC không đầu hàng số phận, vươn lên làm giàu chính đáng

Huyện Tân Lạc có 255 NNCĐDC đang hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng, trong đó nạn nhân trực tiếp là 199 người, gián tiếp 56 nạn nhân. Phần đông các nạn nhân đã ở lứa tuổi ngoài 60, sức khỏe yếu, bệnh tật, đặc biệt có 9 nạn nhân nặng phải có người phục vụ.

Ông Phạm Anh Thi, Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin huyện Tân Lạc cho biết: trong những năm qua, các cấp hội đã có nhiều nỗ lực, đưa ra những giải pháp thiết thực, hiệu quả như xây dựng “Qũy tình đồng đội”, “Vườn cây tình nghĩa”, “Tổ liên gia” để giúp nhau vốn sản xuất, cây giống, con giống... đây là đòn bẩy tạo đà, tiếp sức cho hội viên, gia đình hội viên vượt qua nỗi đau bệnh tật, vươn lên làm chủ số phận, trở thành những tấm gương sáng về sản xuất, kinh doanh. Nhiều hội viên vừa là NNCĐDC, vừa là thương, bệnh binh đã trở thành ông chủ gia trại, trang trại vườn cây ăn quả, vườn mía tím, hàng năm cho thu nhập hàng trăm triệu đồng.

Chúng tôi đến thăm NNCĐDC, thương binh hạng 4/4 Đinh Công Làn, xóm Chùa Bụa, xã Mỹ Hòa. Ông Làn nhiều năm liên tục được Hội NNCĐDC, Hội CCB xã tôn vinh là hội viên sản xuất kinh doanh giỏi cấp xã, cấp huyện. Ông Đinh Công Làn nhập ngũ tháng 9/1966. Sau 18 năm quân ngũ, chiến đấu ở chiến trường miền Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở nước bạn Lào, tháng 5/1984, ông phục viên. Ông Làn cho biết: về quê, ông được cấp ủy, chính quyền tin tưởng, bà con xã viên tín nhiệm bầu làm Chủ nhiệm HTX nông nghiệp 2 khóa rồi chuyển sang làm cán bộ tư pháp xã, phó chủ tịch UBND xã.

Hội viên Đinh Công Làn chăm sóc vườn mía tím.

Vào những năm 80, đầu năm 90, hoàn cảnh kinh tế gia đình ông Làn cực kỳ khó khăn, hai vợ chồng, ba đứa con nhỏ sống trong ngôi nhà tranh tre vách nứa, đất nông nghiệp vừa ít vừa xấu, sản xuất chủ yếu dựa vào thiên nhiên, năm được, năm mất. Không cam chịu đói nghèo, với ý chí của người lính, năm 1986, ông Làn làm đơn xin UBND xã nhận 3,2 ha đất đồi hoang để trồng keo. Sau khi thu hoạch vườn keo, vợ chồng ông Làn có được ít vốn, ông chuyển 1 ha đất sang trồng mía tím. Vào những năm 2000, mía tím được coi là cây xóa đói nghèo, làm giàu của huyện Tân Lạc. Nhưng, khi đưa cây mía tím vào làm cây trồng chủ lực của gia đình mới thấy, làm giàu không dễ, ông Làn cho biết: Khi cây mía lên mầm xanh tốt, nhìn thật hả lòng hả dạ, bõ công đầu tư chăm bón. Nhưng, khi cây mía cao đến thắt lưng thì rũ lá, cây héo quắt, một số thì bị trâu bò phá. Hai vợ chồng ngồi giữa vườn mía mà khóc. Thua không nản, ông Làn rời xóm chuyển cả gia đình vào dựng nhà ở trên khu đất đồi để vừa làm vừa trông coi bảo vệ vườn mía. Biết ông Làn khó khăn về vốn, Hội NNCĐDC xã đã trích quỹ hội giúp đỡ, đồng thời đứng ra tín chấp vay vốn ngân hàng Chính sách giúp vợ chồng ông Làn có đủ vốn đầu tư, vào lúc đông vụ, Hội tổ chức cho hội viên đến giúp đỡ ông Làn một số công việc như làm đất, trồng, chăm bón mía. Hội NNCĐDC xã Mỹ Hòa coi vườn mía tím của gia đình ông Làn là mô hình điểm để hội viên học tập, nhân rộng ra toàn Hội. Được Hội tiếp sức cả vật chất và tinh thần vợ chồng ông Làn có thêm sức mạnh, niềm vui trong công việc, và ngay vụ mía đầu tiên, đất đã không phụ công người, sau khi trừ chi phí đầu tư, gia đình ông Làn còn thu được gần 200 triệu đồng. Chủ động được vốn, ông Làn mua thêm đất của những hộ liền kề, mở rộng diện tích trồng mía tím từ 1,5 ha lên 2,5 ha và trồng 5000 m2 cây ăn quả như nhãn, bưởi da xanh. Hàng năm cây mía tím đã đem lại nguồn thu cho gia đình ông Làn từ 300 – 350 triệu đồng, từ cây mía tím, ông Làn đã làm được 5 ngôi nhà xây kiên cố cho 5 người con. Mua 4 máy bơm nước, 2 máy cày bừa để vừa phục vụ gia đình vừa giúp đỡ bà con trong xóm.

Bà Bùi Thị Mơ (vợ ông Làn) cho biết: từ năm 2015 đến nay, sức khỏe ông Làn đã giảm, vết thương tái phát, thường xuyên đau ốm, ngoài bệnh khớp nặng, ông còn bị lở loét hai bàn chân và khắp lưng. Ông Làn đã 4 lần “chết” hụt (chết lâm sàng). Kỳ lạ là sau mỗi lần thập tử nhất sinh, ông Làn đều sống lại, khỏe mạnh, hàng ngày ông lại vác cuốc, cầm dao ra thăm vườn mía. Bản chất của người lính, thương binh, NNCĐDC là vậy, không đầu hàng số phận, kiên trì vượt khó vươn lên hòa nhập cộng đồng, làm chủ cuộc sống, nêu gương cho mọi người, mọi nhà học tập làm theo.

Thương binh, NNCĐDC Đinh Công Làn, xóm Chùa Bụa, xã Mỹ Hòa làm giàu từ cây mía tím thì ngược lại, Thương binh, NNCĐDC Bùi Văn Sớ, xóm Ải, xã Phong Phú, lại đi lên từ vườn rừng. Ông Sớ nhập ngũ tháng 5/1972, hơn 4 tháng sau, tân binh Bùi Văn Sớ (đại đội 6, tiểu đoàn 2, trung đoàn 1, sư đoàn 312) đã có mặt ở chiến trường Quảng Trị. Trong trận đánh mở màn mùa xuân năm 1973, ông Sớ bị thương ở đầu và chân được chuyển ra Bắc điều trị. Cuối năm 1973, ông tiếp tục trở lại chiến trường tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh. Tháng 6/1976, trung sỹ Bùi Văn Sớ xuất ngũ về với quê hương Mường Bi, Tân Lạc Hòa Bình.

Ông Sớ cho biết: ngày xuất ngũ về quê, cũng như các gia đình trong xóm, kinh tế gia đình ông gặp nhiều khó khăn, con còn nhỏ, bố mẹ già, hai vợ chồng ông Sớ phải dồn sức vừa làm ruộng vừa làm nương vẫn không thoát được cảnh nghèo túng. Nhiều đêm không ngủ được, ngồi trên cửa vòm (cửa sổ) nhà sàn nhìn lên dãy núi trùng điệp trước xóm, ông lại nhớ những ngày hành quân trên dãy Trường Sơn, nhớ đồng đội, và cũng từ những đêm thức trắng bên cửa vóong, ông Sớ đã tìm ra con đường thoát nghèo. Đó là phát triển kinh tế vườn rừng, một thế mạnh của miền núi. Ngay sau đó, mấy ngày liền, cứ mờ sáng ông lại nắm cơm, gói muối vừng cho vào tuí vải, thắt dao lên núi, tối ngửa lòng bàn tay mới trở về nhà. Mãi sau này, khi ông Sớ đem đơn ra UBND xã xin cả một quả đồi để làm trang trại, bấy giờ bố mẹ, vợ con mới biết ông Sớ đi tìm đất làm vườn rừng.

Chủ tịch Huyện Hội Tân Lạc thăm mô hình du lịch cộng đồng gia đình nạn nhân CĐDC Bùi Văn Sớ.

Có đất, vợ chồng, con cái bắt đầu bước vào cuộc chiến đấu chống giặc đói, nghèo. Để có vốn, ông Sớ đã bán đàn trâu, lợn và cả đàn gà, vịt lấy tiền mua luồng, tre giống. Công việc đang thuận buồm mát mái thì “phát chuyện” chẳng lành. Ông Sớ đổ bệnh. Vết thương trên đầu tái phát, cứ đêm về ông lại lên cơn sốt, người mê sảng, có đêm đang ngủ ông vùng dậy cầm đòn gánh cặp vào nách làm súng, luôn miệng hô xung phong rồi nhảy qua cửa vòm, lao ra cánh đồng trước nhà. Mọi người lại phải đuổi theo “bắt” lại. Chưa hết, trên người ông Sớ lại nổi lên những cục nhọt, lở loét. Bấy giờ không ai biết căn bệnh này là do ông Sớ bị nhiễm chất độc hóa học ở chiến trường Quảng Trị. Mà cho rằng vì ông “động” vào khu đồi “thiêng” nên bị ma rừng nổi dận. Khi lên Bệnh viện tỉnh khám, chiếu chụp X-Q mới phát hiện trong đầu ông Sớ còn 3 mảnh đạn và gót chân còn 1 mảnh đạn loại M79.

Điều trị một thời gian, lành bệnh, dân làng lại thấy người lính cựu vác xà beng, cuốc xẻng vào đồi, ông Sớ còn dựng lều ngay tại nương để buổi trưa nghỉ ngơi, sinh hoạt, giảm thời gian đi về. Khi cây chưa phủ tán, ông Sớ trồng sắn, trồng rong diềng, khoai lang, làm trang trại nuôi gà, lợn từ đó có thêm thu nhập và giải quyết thức ăn cho chăn nuôi. Cây lên cao, phát tán thành rừng, ông Sớ tìm mua ong mật về nuôi. Lúc đầu chỉ 10 đàn, sau tăng lên 20 rồi 40 – 50 đàn. Ong rừng là sản phẩm có giá trị kinh tế cao và được khách hàng ưa chuộng, đàn ong đã đem lại nguồn thu lớn cho gia đình ông.

Năm 2010, xóm Ải được tỉnh Hòa Bình quy hoạch, đầu tư xây dựng dự án bảo tồn “Làng Mường cổ”, số lượng khách du lịch trong, ngoài nước đến tham quan Mường Ải ngày một đông. Phát sinh từ nhu cầu của du khách và qua thăm, học tập cách làm du lịch cộng đồng ở bản Lác Mai Châu, bản Áng (Mộc Châu, Sơn La), năm 2015 ông Sớ quyết định đầu tư phát triển du lịch cộng đồng, ông tu xửa lại nhà sàn, xây dựng công trình vệ sinh tự hoại, bắc hệ thống đường máng dẫn nước từ suối về nhà, phát triển đàn gà vườn, lợn núi, cá suối với những món ẩm thực độc đáo của dân tộc Mường Bi. ông Sớ phối hợp với Chi hội Người cao tuổi, hội phụ nữ khôi phục lại nghề dệt vải, đan lát, thành lập đội văn nghệ để phục vụ các đoàn khách khách đến tham quan. Ông Sớ là người đột phá trong phát triển du lịch cộng đồng ở Mường Ải, đồng thời liên kết cùng nhiều hộ trong Mường mở rộng dịch vụ du lịch cộng đồng với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn. Với ý chí, nghị lực của người lính cựu thành cổ Quảng Trị, ông Bùi Văn Sớ đã vượt qua nỗi đau bệnh tật, khai thác hiệu quả tiềm năng thế mạnh quê hương, từ một hộ nghèo, nay gia đình ông đã trở thành hộ có thu nhập cao, ổn định nhất nhì xã Phong Phú.

Ông Phạm Anh Thi, Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Tân Lạc tự hào cho biết: trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Hòa Bình, ngày 14/5/2017, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã về thăm làng Mường cổ - xóm Ải, tại đây, Tổng Bí thư đã đến thăm, động viên, khen ngợi một số gia đình (trong đó có gia đình ông Bùi Văn Sớ) làm du lịch cộng đồng. Từ đó đến nay, phong trào hộ gia đình làm du lịch cộng đồng ở xóm Ải đã phát triển rộng khắp, quy mô hơn, thu hút được du khách ngày càng đông. Xóm Ải sẽ dưa du lịch cộng đồng trở thành mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập, đưa xóm Ải trở thành điểm du lịch hấp dẫn.

Nguyễn Hồng