Thứ ba, 20/10/2020 | 14:54

BÀI DỰ THI: Giấc mơ của Lê Thị Lan Anh

Đã hơn 20 năm, kể từ ngày tôi biết đến cô giáo với sức cống hiến kỳ lạ đó, 20 năm qua, cô đã hiến dâng tình yêu, sức lực và cả tuổi trẻ của mình cho sự nghiệp vì ngày mai của giáo dục, không chút mảy may vụ lợi nào...

Cô giáo Lan Anh luôn ân cần chăm sóc học sinh.

.

Bấy nhiêu năm bận bịu với sự nghiệp giáo dục, cô vẫn là người chở đò thầm lặng, là người chị cả hiến dâng cả đời mình cho một niềm tin không gì lay chuyển nổi có tên gọi là Tử tế. Ngay cả khi đã gặp chị, tôi vẫn từng không tin trên đời lại có người phụ nữ nào giàu nghị lực đến thế. Tôi đã thấy ở chị một tấm lòng cao cả, dẫu chị chỉ khiêm tốn nói rằng: chị làm vì muốn các em học sinh, các em học sinh nghèo khó hơn nữa, không bị nhốt trong cái lồng tù túng của đứt học. Dằng dặc những ngày sau đó, chị không ngừng làm những công việc thầm lặng để vun vén cho ước mơ và tương lai của các em..

Làm đủ mọi cách, để được học hành

Chị tên là Lê Thị Lan Anh, sinh năm 1976, nhà ở khu Tân Bình, thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Chị bị ảnh hưởng bởi di chứng chiến tranh những tưởng không bao giờ lành trên cơ thể. Chuyện này, gia đình biết, làng xóm biết, thậm chí đã có rất nhiều lần được mọi người kể cho nhau nghe về tấm gương, rất rất nhiều người sau đó cũng đã tìm đến để được chị truyền cảm hứng sống, vậy nhưng, mỗi lần nghĩ đến chị Lan Anh, tôi vẫn có cảm giác về một thứ cổ tích; một thứ gì đó ngơ ngác trong cái thời buổi này. Ngoái về ngôi nhà và cũng là lớp học đó, tôi vẫn hằng nghĩ đến chị, chị miệt mài mở lớp dạy học, truyền thụ kỹ năng sống, các em học sinh vui vẻ học hành, lớp học không phấn trắng, bảng đen trong ngôi nhà hoang lạnh ấy bao giờ cũng ăm ắp tình thương. Không lành lặn như người bình thường, chị hầu như không nghĩ riêng cho phận mình. Dù phải tập đi, tập đứng, tập sống như người ta, chị bao giờ cũng nghĩ đến tương lai tuổi trẻ, phải khó khăn lắm, phải có sự giúp đỡ của gia đình, chị mới đứng vững được. Cái gì có thể dập tắt được ước mơ của chị. Không, mỗi lần nghĩ đến ước mơ, nhìn thấy tương lai học trò, chị lại trỗi lên khát vọng sống mãnh liệt, càng ham sống càng ham dạy học hơn nữa.
Không phải vì tôi khéo “đưa đẩy” vấn đề, mà vì “cô giáo tử tế” của tôi có thể khiến bất kỳ ai nghe kể hoặc gặp gỡ chị đều phải "ngả mũ bái phục". Nhà chị trở thành chỗ đi về của nhiều bạn bè, các bậc phụ huynh, các em học sinh, nhiều người từng chứng kiến, từng nghe những gì chị làm đến không thể tưởng tượng nổi làm sao lại có một người con gái can đảm đến thế. Không ít học sinh “mù chữ” “dốt đặc cán mai” đã tìm đến vòng tay của chị, học tập, nghiêm túc, lắng nghe và trưởng thành. Sau này, các em ra trường, lớn lên trở thành những người công dân có ích. Khi tôi tìm đến lớp học của chị, đặc biệt là được “mắt thấy, tai nghe” hành động nghĩa hiệp hết mình vì cộng đồng với một tâm hồn trong sáng ...thì hầu như câu chuyện về phần đời của chị đã được kể suốt trong nhiều năm ròng. Chị bị bạo bệnh đày ải, ít học, gia cảnh nghèo, không có điều kiện đến lớp, đến trường, nhưng nghị lực của chị, tấm lòng của chị như ngọn lửa Đanko cứ cháy mãi, cháy mãi, như một luồng gió ấm nóng, như một người thầy thực thụ. Con người và cuộc đời thực của chị, nó đẹp hơn tiểu thuyết.

Bấy giờ, chị Lan Anh còn nhớ, nhớ lắm, 45 năm về trước, em cất tiếng khóc chào đời trong niềm hân hoan của gia đình. Ai cũng háo hức đón chào “thiên thần bé bỏng” với một trạng thái vui mừng khôn xiết. Thế rồi, ngay khi Lan Anh vừa chào đời, qua vòng tay của người y tá, vén tấm vải trăng trắng, ông đã bật khóc. Lần đầu tiên ông khóc, khóc cho cuộc đời của đứa con tội tình. Lần đầu tiên có đến mấy tháng liền, ông không dám nhìn thẳng vào sự thật, vì sự thật quá cay nghiệt. “Tôi còn nhớ như in cái ngày con bé Lan chào đời. Chao ôi! Nó bé bỏng, tội tình đến nhường nào. Toàn thân gầy teo tóp, gương mặt bé tí tẹo, chỉ nặng chưa đầy 2 kg, cả thân hình lúc nào cũng gập về phía trước, đặc biệt là chân tay cứ khoằn khoèo, nhỏ như cái que. Ông nâng những ngón tay lên, ấp nhẹ vào lồng ngực. Những ngón tay tí hon không thể nào duỗi thẳng ra được, mãi mãi không thể cầm nắm được thứ gì trên đời.

Nhìn con lúc ấy, ông thấy mình có lỗi, ông chỉ muốn chết thay để con mình được sống. Bởi ông đi chống chiến tranh, chất độc hủy diệt mà kẻ thù sử dụng kia đã ngấm vào thân thể rồi truyền sang con ông. Ông chột dạ, đúng ông là thương binh hạng ¾, một thời gian dài chiến đấu ở chiến trường Nam Lào – Quảng Trị - Thừa Thiên.

Với thể trạng yếu và thân hình bất thường ấy nhiều người đã nghĩ rằng "con bé này chắc chả sống được mấy ngày". Mẹ chị cũng đã phải nghỉ làm để ở nhà trông con. Sức khoẻ yếu nên tháng nào bố mẹ chị Lan Anh cũng phải đưa con tới viện. Khi được 2 tuổi, cô bé Lan Anh bắt đầu lần giường tập đi, sang tuổi thứ 3 các ngón tay bắt đầu dần co duỗi. Lên 6 tuổi, Lan Anh bắt đầu đi học. Cô bé đặc biệt hứng thú với chuyện học hành.

Chính vì vậy mà kết quả học tập của Lan Anh luôn đứng thứ hạng cao trong lớp. Năm lớp 4, Lan Anh được cô giáo chọn đi thi viết chữ đẹp và đến năm lớp 6 thì được đi thi học sinh giỏi môn Văn. Người đồng hành cùng Lan Anh trong những năm tháng đi học ấy chính là bà nội. "Bà chính là đôi chân của mình. Ngày nắng thì bà dìu mình đi, ngày mưa bà lại cõng mình trên lưng. Có những lần đường trơn trượt hai bà cháu ngã sõng soài nhưng bà vẫn không bỏ cuộc. Quần áo bẩn thì có thể về thay, chứ nhất định không được nghỉ học" - chị Lan Anh nhớ lại.

Suốt những năm tiểu học, Lan Anh luôn bị bạn bè trêu chọc, gán biệt danh "người ngoài hành tinh", "người lai khỉ". Chị bảo: "Hồi đó mình tủi thân lắm nhiều lúc cũng nghĩ đến chuyện bỏ học để không phải nghe những lời miệt thị của bạn bè. Nhưng hình như niềm đam mê học hành trong mình nó quá lớn thì phải, thành ra mình vẫn cố".

Nhưng chuyện học hành của chị chỉ suôn sẻ đến hết năm lớp 8, đầu năm lớp 9, sức khoẻ của chị bỗng suy giảm hẳn. Lan Anh không thể tiếp tục đến trường mà thay vào đó là chuỗi ngày ra vào bệnh viện liên miên. Sau một thời gian dài chiến đấu với bệnh tật, sức khoẻ của Lan Anh bắt đầu hồi phục dần. Biết mình không thể theo học phổ thông như các bạn nữa nên Lan Anh xin bố mẹ cho đi học tiếng Anh.

Thấy con quyết tâm cao nên bố mẹ chị cũng không nỡ lòng nào từ chối. Bố mẹ gửi chị ra Hà Nội ở nhờ nhà một người bác và mời gia sư đến dạy cho con. Được học gia sư tại nhà Lan Anh vui lắm, học ngày học đêm với niềm say mê khiến nhiều người phải kinh ngạc. Nhưng việc học lần này cũng chỉ kéo dài được một năm, bởi sức khoẻ của chị lại một lần nữa "dở chứng". Chị trở về nhà nhưng vẫn mua sách tự học rồi sau đó đăng ký thi và được cấp chứng chỉ C tiếng Anh.

Người truyền cảm hứng

Khi được hỏi cơ duyên nào dẫn chị đến với nghề dạy học, Lan Anh cười kể rằng: "Hồi đó mình hay ngồi trông quán nước giúp bố mẹ, trên tay lúc nào cũng cầm quyển sách tiếng Anh. Một hôm chị hàng xóm vào quán và nói rằng chị ấy muốn gửi con nhờ mình kèm tiếng Anh. Thực sự lúc đó mình vui lắm, cái cảm giác sẽ được chuyển tải những kiến thức mà mình có cho người khác khiến mình rất hồi hộp. Con gái của chị hàng xóm chính là học trò đầu tiên trong cuộc đời 20 năm dạy học của mình".

Thế rồi "tiếng lành đồn xa", cô gái khuyết tật Lê Thị Lan Anh dù chưa có bằng sư phạm, chưa một lần đứng trên bục giảng nhưng lại được nhiều phụ huynh tin tưởng gửi gắm con em và chị trở thành cô giáo dạy tiếng Anh cho nhiều học sinh của thị trấn Xuân Mai khi đó.

"Thời gian đầu mình nhận dạy miễn phí thôi, bởi mong muốn lớn nhất của mình lúc ấy chỉ đơn thuần là trở thành một người có ích. Nhưng dạy được gần một năm, số lượng học sinh theo học tăng lên rất nhiều nên các bậc phụ huynh muốn mình thu phí để việc học được lâu dài. Một người tưởng chừng như "vứt đi" giờ lại kiếm được tiền tự nuôi bản thân quả thực là hạnh phúc vô tận" - chị Lan Anh nhớ lại.

Trong lớp của cô giáo Lan Anh khi ấy không chỉ có những học sinh bình thường mà còn có cả những học sinh khuyết tật. Với những học sinh này, cô giáo Lan Anh không thu học phí. Không những vậy mà chị còn dành nhiều thời gian để trò chuyện, động viên các em vươn lên trong cuộc sống. Nhiều bạn trước đó luôn tự ti với những khiếm khuyết trên cơ thể mình nhưng khi được cô Lan Anh truyền lửa đã cảm thấy lạc quan hơn rất nhiều.

Chị Nguyễn Thuý Hằng, 32 tuổi (thị trấn Xuân Mai) cho biết: "Con gái tôi cũng là người khuyết tật, trước đó cháu lúc nào cũng mặc cảm về hình hài không bình thường của mình. Cháu luôn mất tự tin khi gặp người lạ, đó là điều khiến bậc làm cha, làm mẹ như tôi cảm thấy rất buồn. Vậy mà, từ khi tôi cho con đến học cô Lan Anh thì cháu hoạt bát và tự tin hơn hẳn, tôi chưa cần quan tâm đến việc con mình thu nạp được bao nhiêu kiến thức mà chỉ cần thấy con thay đổi hẳn thái độ sống đã khiến tôi mừng lắm rồi".

Dù chưa từng có chứng chỉ sư phạm, nhưng số lượng học sinh theo học cô Lan Anh mỗi ngày một nhiều hơn. Đó chính là phần thưởng xứng đáng cho nghị lực vươn lên không mệt mỏi của người phụ nữ khuyết tật này. Mỗi năm vào dịp 20 -11, trên trang facebook cá nhân, cô giáo Lan Anh lại có dịp khoe những bó hoa tươi thắm của học sinh và phụ huynh trao tặng. Để có được những giây phút hạnh phúc ấy chị đã phải đánh đổi bằng những giọt mồ hôi và nước mắt.

Chị chia sẻ: "Nhiều khi sau 1 giờ đứng lớp, đôi chân mình như muốn khuỵu xuống vì quá sức nhưng cứ nghĩ đến những học trò thân thương mình lại cố. Bởi với mình, hạnh phúc chính là nhìn thấy sự tiến bộ của các em; động lực khiến mình vực dậy cũng chính là tình cảm của các học trò. Nếu bây giờ mình dừng lại thì đó là sự mất mát quá lớn".

Hơn 20 năm qua, chị Lê Thị Lan Anh đã dạy rất nhiều học sinh, cả cấp I và cấp II. Nhiều người trong số đó đã thành đạt, trở thành phiên dịch, thầy, cô giáo dạy tiếng Anh. Có lẽ, đấy là niềm vui vô giá. Niềm vui được bắt nguồn từ sự thiệt thòi, khó khăn và cả những tháng, ngày vượt khó nên càng trở nên ý nghĩa, thiêng liêng hơn với chị.

Vinh dự nhận giải thưởng KoVa, hạng mục Sống đẹp.

Bà Bùi Thị Minh Đức, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Chương Mỹ, cho biết: "Nhìn vào nghị lực và tinh thần vượt lên số phận để sống và làm việc của hội viên Lê Thị Lan Anh, nhiều chị em chúng tôi không cho phép mình nản chí mỗi khi cuộc sống không được suôn sẻ. Chị Lan Anh xứng đáng là tấm gương sáng, truyền cảm hứng tới nhiều người khuyết tật, giúp họ có thêm động lực, sự tự tin để vươn lên trong cuộc sống".

Với nghị lực không ngừng vươn lên của bản thân và những đóng góp cho cộng đồng, cô giáo Lan Anh đã được vinh dự trao Giải KOVA lần thứ 17 năm 2019 ở hạng mục "Sống đẹp". Trong thời khắc hạnh phúc và tự hào ấy chị đã "bật" ra những câu thơ về cha: Con bước lên khán đài vinh danh "Sống đẹp"/ Cha.../ Hai hàng lệ rơi/ Con tôi.../ Đứa trẻ sinh ra không được bằng người/ Bởi chất độc da cam nhiễm vào tôi những tháng năm kháng chiến/ Vượt nỗi đau tật nguyền/ Tự học/ Vươn lên…Cũng trong năm 2019, chị được Chủ tịch UBND huyện Chương Mỹ và Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội biểu dương, nhận Bằng khen về gương "Người tốt, việc tốt".

Trước khi chia tay cô giáo nhỏ hiền hậu, Lan Anh bảo rằng cho đến tận bây giờ sau bao nhiêu làm nghề dạy học, cô càng thấm thía nhiều hơn về sự cao cả và trách nhiệm của nghề này. Lan Anh hiểu rằng di chứng chiến tranh có thể hủy hoại một phần thể xác cô, có thể ngăn không cho cô đi, cô đứng, nhưng nó không bao giờ đốn ngã được niềm tin cháy bỏng của cô với nghề dạy học. Cô bảo, nhiều lúc xem tivi, đọc báo, nghe đài, tôi thấy nhiều người bây giờ vốn hiểu biết về tiếng Anh còn ít ỏi lắm. Họ bận bịu hoặc lo lắng, sợ hãi. Điều đó, chình điều đó trở thành rào cản lớn trên bước đường đến gần hơn với tri thức. Tôi có nhiều năm dạy học, nhất là dạy học tiếng Anh, vì thế hơn ai hết tôi cảm thông với những học trò của mình. Những ngày đầu đến đây, họ như con chim non bỡ ngỡ chuyền cành, mất gốc văn hóa, mất gốc tiếng anh, vì vậy khiến họ bị tụt hậu về mặt ngoại ngữ. Theo tôi, bây giờ bên cạnh Bộ Giáo dục và Đào tạo – cơ quan quản lý về giáo dục hàng đầu của cả nước cần phải có biện pháp hữu hiệu, thì các thầy cô giáo cũng phải không ngừng nâng cao kiến thức. Bây giờ là thời đại 4.0, cái gì cũng hiện đại, cái gì cũng mới và phẳng đến từng nóc nhà, thôn bản. Nếu cho tôi một điều ước, tôi ước rằng cho đến một ngày không xa, khoảng một nửa già dân số của chúng ta sẽ biết đọc, biết viết tiếng Anh. Tôi hình dung đến tương lai rằng khi họ ngồi trước một chiếc tivi, xem phim và như một người bản địa, chẳng cần phiên dịch cũng có thể hiểu được nội dung trong đó. Đêm đêm, nằm mơ tôi cũng mơ đến viễn cảnh tươi sáng đó. Nếu ai đó, nói tôi không thực tế thì cứ trách móc tôi, nhưng tôi sẽ vẫn tiếp tục con đường của mình trong hành trình giúp các em chinh phục tri thức./.

Bài, ảnh: Vũ Minh Phúc