Thứ năm, 15/08/2019 | 11:05

Bộ đội hóa học cùng xoa dịu nỗi đau da cam

Binh chủng Hóa học là lực lượng chuyên môn đặc thù của Quân đội nhân dân Việt Nam, với chức năng nhiệm vụ bảo đảm phòng chống vũ khí hủy diệt hàng loạt cho các lực lượng vũ trang và nhân dân; đồng thời thường xuyên thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát và xử lý các sự cố ô nhiễm độc xạ, bảo vệ môi trường sinh thái, cuộc sống bình yên của người dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

* Ngăn chặn sự lan rộng của dioxin
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bộ đội Hóa học đã tích cực xây dựng, phát triển lực lượng; tổ chức bảo đảm các phương tiện, vật chất và huấn luyện thực hành các biện pháp phòng chống, khắc phục hậu quả về hóa học cho quân dân trên các chiến trường A, B, C, K; nghiên cứu tìm hiểu về qui mô, tác hại của vũ khí hóa học do Mỹ sử dụng ở miền Nam Việt Nam, làm cơ sở để tiến hành đấu tranh, vạch trần tội ác của Mỹ ở Hội nghị quốc tế tại Pari (Pháp) tháng 12 năm 1970, được đông đảo các lực lượng yêu chuộng hòa bình trên thế giới (trong đó có cả nhân dân Mỹ) đồng tình ủng hộ và lên chính quyền Mỹ.
Từ những ngày đầu sau Đại thắng mùa xuân 1975, Binh chủng Hóa học đã bắt tay ngay vào công việc tổ chức thu gom, xử lý hàng trăm tấn vũ khí, bom đạn, chất độc hóa học (trong đó có các chất phát quang chứa dioxin) của Mỹ để lại, làm sạch môi trường sinh thái cho nhiều khu vực rộng lớn của các địa phương phía Nam.

Bộ đội Hóa học tiến hành các bước xử lý đất nhiễm dioxin tại các sân bay Biên Hòa, Đà Nẵng

Binh chủng đã phối hợp với Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga chủ động tiến hành sớm (từ năm 1995) việc xử lý thí điểm vùng đất nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa để tìm ra qui trình công nghệ phù hợp, hiệu quả trong điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí của thời kỳ này còn rất hạn chế. Công việc nghiên cứu thử nghiệm đã thu được những kết quả khả quan ban đầu, được Bộ Quốc phòng và Nhà nước ghi nhận. Tuy nhiên, việc xử lý dioxin trong đất nhiễm là công việc có qui mô và khối lượng quá lớn, đòi hỏi qui trình công nghệ xử lý phức tạp. Do vậy, năm 1999, Nhà nước đã thành lập “Ban chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam” (Ban chỉ đạo 33), gồm đại diện của hầu hết các bộ, ngành và nhiều cơ quan, đơn vị; trong đó Binh chủng Hóa học tham gia với vai trò là một thành viên quan trọng (có lực lượng bộ đội xử lý trực tiếp trên hiện trường ở các địa bàn trọng điểm tại các sân bay Đà Nẵng, Biên Hòa, Phù Cát…; đã chôn lấp, cách ly hàng vạn mét khối đất nhiễm, sẵn sàng cho các bước xử lý triệt để tiếp sau).
Hiện nay với sự hợp tác quốc tế, trong giai đoạn tiếp cận, thử nghiệm công nghệ xử lý dioxin của Mỹ và Nhật Bản, Binh chủng Hóa học tham gia với vai trò giám sát. Điều có ý nghĩa là: Việc làm của Bộ đội Hóa học cùng các lực lượng khác đã góp phần chủ động ngăn chặn không để phát sinh thêm các nạn nhân CĐDC, hạn chế “nỗi đau da cam”, trả lại môi trường sinh thái an toàn cho các căn cứ quân sự, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân các vùng xung quanh.
Đội ngũ cán bộ khoa học của Binh chủng còn tham gia cùng các nhà khoa học trong nước và quốc tế nghiên cứu cơ chế tác hại của dioxin đối với con người, từ đó làm cơ sở pháp lý đấu tranh đòi công lý cho nạn nhân CĐDC Việt Nam.
* Các hoạt động thiết thực vì nạn nhân CĐDC
Binh chủng đã tổ chức các đợt triển lãm cơ động với chủ đề “Da cam lương tri và công lý”, tuyên truyền về thảm họa da cam góp phần thức tỉnh cộng đồng, nhân loại, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hóa học trong tương lai và nỗi đau của nạn nhân CĐDC, trên cơ sở đó vận động gây quỹ tài trợ cho nạn nhân CĐDC: Năm 2013 triển lãm tại Bảo tàng Đà Nẵng từ ngày 23/7 đến 12/8, thu hút hơn 3000 lượt khách tham quan; số tiền thu được 220 triệu đồng từ các nhà hảo tâm và các tổ chức xã hội đã ủng hộ cho nạn nhân CĐDC Đà Nẵng. Năm 2014, triển lãm tại Bảo tàng Quân khu 9 (TP Cần Thơ) từ 25/7 đến 20/8 với hơn 9000 lượt khách tham quan; số tiền vận động từ các ban, ngành, các tổ chức và các nhà hảo tâm được 600 triệu đồng, đã ủng hộ cho nạn nhân da cam TP Cần Thơ. Năm 2015, triển lãm tại Bảo tàng TP Hạ Long (Quảng Ninh) từ ngày 21/7 đến 14/8 với hơn 6000 lượt khách tham quan, thu được gần 400 triệu đồng từ các ban, ngành, các tổ chức, các nhà hảo tâm và đã ủng hộ cho nạn nhân da cam tỉnh Quảng Ninh. Năm 2016, triển lãm tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (TP Hà Nội) từ ngày 3/8 đến 27/9, thu hút hơn 35.000 lượt khách tham quan. Số tiền 22 triệu đồng vận động được từ các nhà hảo tâm đã ủng hộ cho nạn nhân da cam Hà Nội.
Năm 2017, triển lãm lưu động tại 9 đơn vị thuộc các tỉnh, thành trên địa bàn Quân khu Ba từ ngày 10/7 đến 10/8 thu hút hơn 19.000 lượt khách tham quan; năm 2018 triển lãm tại Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên- Huế từ ngày 25/10 đến 25/11, thu hút hơn 10.000 lượt khách tham quan. Hai đợt này do các địa phương trực tiếp thu và ủng hộ nạn nhân CĐDC của địa phương.
Năm 2019, Binh chủng đang tập trung cho Triển lãm ở tỉnh Gia Lai trong tháng 7 này.
Cùng với đó, hàng năm, các đơn vị thuộc Binh chủng Hóa học thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động thăm, tặng quà các đối tượng nhiễm CĐDC trên địa bàn đơn vị đóng quân. Đến nay, các đơn vị thuộc Binh chủng đã tặng hơn 100 suất quà, trị giá 50 triệu đồng; thăm, tặng quà tại hai trung tâm điều dưỡng thương bệnh binh, nuôi dưỡng người có công với cách mạng trong đó có nạn nhân CĐDC đứng chân trên địa bàn huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) và huyện Kim Bảng (Hà Nam) với số tiền 30 triệu đồng; ủng hộ quỹ nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại các địa phương trên địa bàn đóng quân 20 triệu đồng; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà tình nghĩa cho 4 nạn nhân CĐDC (gồm: Nguyễn Văn Nuôi, huyện Quốc Oai, TP Hà Nội; Phùng Văn Ngọ, TX Sơn Tây, TP Hà Nội; Phan Văn Thống, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An; Bùi Đăng Tiền, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên) với tổng giá trị 250 triệu đồng…
Phát huy truyền thống Anh hùng, Bộ đội Hóa học luôn phấn đấu vì an ninh đất nước, hạnh phúc của nhân dân, luôn sẵn sàng sẻ chia nỗi đau da cam, ủng hộ, giúp đỡ và đồng hành với nạn nhân CĐDC Việt Nam trên con đường đấu tranh đòi công lý.
Đại tá Nguyễn Đức Liêm
Nguyên Chủ nhiệm kỹ thuật - Binh chủng Hóa học