Thứ tư, 13/11/2019 | 09:50

120 CÂU HỎI - ĐÁP VỀ CHẤT ĐỘC DA CAM DO MỸ SỬ DỤNG TRONG CHIẾN TRANH Ở VIỆT NAM

LTS: Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, từ 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã rải hơn 80 triệu lít chất diệt cỏ, phần lớn là chất da cam/dioxin (chất độc nhất mà con người biết được từ trước đến nay) xuống 1/4% diện tích đất tự nhiên ở miền Nam Việt Nam, gây hậu quả vô cùng nặng nề đối với con người và môi trường Việt Nam. Nhiều hệ sinh thái bị phá hủy bởi CĐDC chưa thể phục hồi; nhiều thế hệ người Việt Nam phải chịu đựng sự đau đớn về thể xác và tinh thân do bị nhiễm CĐDC.
Gần 50 năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều cố gắng khắc phục hậu quả CĐHH và đã đạt được những kết quả nhất định. Song, để khắc phục triệt để, còn rất nhiều việc phải làm và cần sự nỗ lực chung tay của các cấp các ngành và toàn xã hội. Một trong những nhiệm vụ quan trọng đó là đẩy mạnh công tác tuyên tuyền, nâng cao nhận thức về hậu quả CĐHH của toàn xã hội, từ đó có những hoạt động khắc phục hiệu quả. Cuốn sách “120 câu hỏi đáp về chất độc da cam/dioxin” do Văn phòng Ban chỉ đạo khắc phục hậu quả CĐDC do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam (gọi tắt là Văn phòng 33) biên soạn, được coi là một trong những “cẩm nang” góp phần nâng cao hiểu biết và nhận thức về những vấn đề liên quan đến CĐDC/dioxin. Bởi cuốn sách đã được các nhà khoa học đầu ngành của Việt Nam về y học, sinh học, hóa học, môi trường sau nhiều năm nghiên cứu, đúc kết, biên soạn công phu.,..
Từ số ra tháng 11/2019, Tạp chí Da cam Việt Nam sẽ lần lượt đăng “120 câu hỏi đáp về chất độc da cam/dioxin”, với mong muốn, những thông tin thiết thực, cụ thể sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn bản chất chiến tranh hóa học, ảnh hưởng nghiêm trọng của CĐDC/dioxin đối với môi trường và con người Việt Nam, từ đó góp phần tuyên truyền khắc phục hậu quả trong cộng đồng, nâng cao trách nhiệm đối với công tác chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC.
TẠP CHÍ DA CAM VIỆT NAM

Câu 1: Chiến tranh hóa học là gì?
Chiến tranh hóa học là sự sử dụng độc tính của các chất hóa học có chọn lọc vào mục đích chiến tranh nhằm:
- Tiêu diệt hoặc làm mất sức chiến đấu của đối phương;
- Phá hoại cơ sở đảm bảo và phát triển nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm của đối phương;
- Gây nhiễm độc cho môi trường sống của đối phương.
Câu 2: Mỹ đã tiến hành chiến tranh hóa học ở Việt Nam như thế nào?
Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ đã tiến hành cuộc chiến tranh hóa học kéo dài từ năm 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã sử dụng:
- Chất độc CS dưới các dạng vũ khí khác nhau (lựu đạn, pháo, khói, thùng CS tự nổ khi chạm đất) nhằm làm mất sức chiến đấu lực lượng vũ trang của ta.
- Các phương tiện khác nhau (máy bay, xe phun, bình phun) phun rải các chất diệt cỏ, đặc biệt là chất da cam chứa dioxin, một loại chất siêu độc đối với sức khỏe con người, lên 3,06 triệu hécta lãnh thổ Nam Việt Nam (chiếm 15% tổng diện tích toàn miền) với mật độ phun rải ~ 37 kg/ha gấp 17 lần liều sử dụng trong nông nghiệp (theo hướng dẫn của Bộ Tư lệnh Lục quân Mỹ năm 1969 là 2,2 kg/ha). Với mật độ này, các chất diệt cỏ trở thành những chất phát quang, phá hoại mùa màng có tính hủy diệt.
Câu 3; Chiến dịch Ranch Hand là gì?
Chương trình sử dụng các chất diệt cỏ của quân đội Mỹ ở miền Nam Việt Nam bắt đầu từ tháng 8 năm 1961 và kết thúc vào tháng 10 năm 1971 dưới mật danh chung là “OPERATION TRAIL DUST” (chiến dịch bụi đường mòn).
Trong chương trình này có các chiến dịch và kế hoạch dưới các mật danh khác nhau. Trong đó trụ cột là chiến dịch phun rải các chất diệt cỏ từ trên không bằng máy bay vận tải C-123 được đặt dưới mật danh là OPERATION RANCH HAND (chiến dịch Ranch Hand).
Câu 4: Mục đích của chiến dịch Ranch Hand là gì?
Thực hiện chương trình phun rải các chất diệt cỏ mà trụ cột là chiến dịch Ranch Hand, quân đội Mỹ nhằm 3 mụcđích như sau:
+ Phát quang để tấn công
Với mục đích này, việc khai quang (công tác 20T) được tiến hành tập trung vào các vùng căn cứ địa của Cách mạng (như chiến khu c, chiến khu Đ ở miền Đông Nam bộ, chiến khu Dương Minh Châu ở Bắc và Đông Bắc Tây Ninh, đặc khu rừng Sác, Cần Giờ thành phố Hồ Chí Minh...), đường mòn Hồ Chí Minh, các khu vực biên giới với việc phát hiện từ trên không và tổ chức tấn công từ trên không bằng máy bay ném bom, đặc biệt là ném bom rải thảm bằng B-52, hay tấn công trên bộ để tiêu diệt lực lượng, phá hủy phương tiện chiến tranh, cơ sở hậu cần, các tuyến đường vận chuyền và thông tin liên lạc của ta. Để tạo thành những vùng trắng, sau khi dùng các chất diệt cỏ để khai quang, quân đội Mỹ thả tiếp bom napal để đốt trụi những khu rừng mà họ thấy cần thiết. Đây là phương thức tác chiến rất dã man, hủy hoại môi trường sống, làm cho nhiều khu rừng nhiệt đới rậm rạp của Việt Nam bị tàn phá nặng nề. Phải mất nhiều thập niên, thậm chí hàng thế kỷ mới phục hồi lại được. Không những thế, nhiệt độ cao của bom napal còn tạo nên các dioxin thứ cấp với số lượng đáng kể ở những nơi đã phun rải các chất diệt cỏ chứa 2,4-D và 2,4,5-T.
+ Phát quang để phòng vệ
Để thực hiện mục tiêu này, việc khai quang (công tác 20P) được thực hiện ở những vành đai rậm rạp xung quanh các khu vực đóng quân, khu vực trọng yếu, cơ sở hậu cần quan trọng, trục lộ chuyển quân, bãi đổ quân của Mỹ - Ngụy nhằm phát hiện, ngăn chặn và chống phá sự xâm nhập, tấn công của quân ta.
+ Phá hoại mùa màng
Phá hoại mùa màng (công tác 2R) tập trung ở những nơi, những khu vực mà lực lượng cách mạng kiểm soát, tổ chức sản xuất cung cấp lương thực, thực phẩm nhằm phá hoại nền kinh tế tự cung, tự cấp tại chỗ của Cách mạng miền Nam Việt Nam.
(Còn nữa)