Thứ năm, 11/11/2021 | 08:06

Hiệu quả và sức lan tỏa của phong trào “Hành động vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam”

Ngày 10 tháng 6 năm 2011, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát động Phong trào “Hành động vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam” nhân kỷ niệm 50 năm “Thảm họa da cam ở Việt Nam” (1961-2011). Tại Lễ phát động, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã kêu gọi các cấp, các ngành, đồng bào và chiến sĩ cả nước, người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, uống nước nhớ nguồn, tương thân tương ái, hành động vì nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC); tiếp tục ủng hộ, giúp đỡ NNCĐDC cả về vật chất và tinh thần bằng các hành động cụ thể, thiết thực.

Phong trào gồm 5 nội dung: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về hậu quả và sự nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh hóa học của cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận tổ quốc (MTTQ), Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin (NNCĐDC) ở địa phương; đẩy mạnh công tác vận động mọi tầng lớp nhân dân trong nước và nước ngoài ủng hộ giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC); quản lý và sử dụng nguồn tài trợ và quỹ NNCĐDC ở các cấp có hiệu quả; phối hợp chặt chẽ giữa MTTQ địa phương trong xây dựng các cấp hội vững mạnh, làm nòng cốt trong việc chăm lo, giúp đỡ NNCĐDC và đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC; thực hiện hiệu quả, nền nếp, phối hợp sơ kết, tổng kết, biểu dương, khen thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích thực hiện Phong trào và gắn với các phong trào do MTTQ phát động.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trương Thị Ngọc Ánh tặng quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại tỉnh Hòa Bình, tháng 11/2018

Qua 10 năm, Phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế. Đặc biệt, từ khi có Chỉ thị số
43-CT/TW ngày 14/5/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam”, Phong trào đã có bước phát triển về chất, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong các tầng lớp nhân dân và đã đạt được kết quả đáng trân trọng. MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố đã chủ động tham mưu giúp cấp ủy, phối hợp với chính quyền tăng cường thực hiện Phong trào; tích cực tuyên truyền, thực hiện các chính sách xã hội của Đảng, nâng cao nhận thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đối với các hoạt động vận động hỗ trợ người nghèo, NNCĐDC, người khuyết tật, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội của cả nước. Các hoạt động chăm lo cho người nghèo, NNCĐDC, người khuyết tật, những người khó khăn trong xã hội… được MTTQ các cấp phối hợp với các tổ chức thành viên, trong đó có Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam thực hiện gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động cuối năm 2015. Thông qua các cuộc vận động như “Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam”, “Cả nước chung tay vì người nghèo”… do Trung ương MTTQ Việt Nam phát động, công tác vận động nguồn lực trong toàn xã hội, từ mỗi gia đình cho đến cộng đồng dân cư đạt hiệu quả thiết thực.
Cùng với thực hiện chương trình giảm nghèo bền vững và công tác an sinh xã hội thông qua cuộc vận động “Ngày vì người nghèo” (nay là Quỹ “Vì người nghèo”) 10 năm qua, Quỹ “Vì người nghèo” 4 cấp đã vận động được 14.873 tỷ đồng; vận động an sinh xã hội được 52.107 tỷ đồng; xây dựng, sửa chữa được 805.866 nhà đại đoàn kết. Thông qua hoạt động của Quỹ “Vì người nghèo” và chương trình an sinh xã hội tạo thêm nguồn lực giúp cho nhiều hộ nghèo thoát nghèo, có nhà ở, ổn định cuộc sống. Điển hình là các tỉnh, thành phố: Hậu Giang, An Giang, Đồng Tháp, Nghệ An, Kiên Giang, Cà Mau, Cần Thơ, Bến Tre, Thanh Hóa, Quảng Trị,…; làm tốt công tác vận động an sinh xã hội điển hình là các tỉnh, thành phố: Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Đồng Nai, Đồng Tháp, Hậu Giang, Sóc Trăng, Lâm Đồng, Quảng Bình, Vĩnh Long, Thái Bình,… ; làm tốt việc xây dựng nhà đại đoàn kết điển hình như: Bến Tre, Bắc Giang, An Giang, Sóc Trăng, Phú Thọ, Quảng Nam, Tuyên Quang, Đồng Tháp,
Hậu Giang, Cà Mau, Bình Thuận,…
Thông qua phong trào thi đua “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, hàng năm Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Đài Truyền hình Việt Nam và các bộ, ngành liên quan tổ chức Chương trình truyền hình trực tiếp “Chung tay vì người nghèo”, nhằm vận động gây quỹ để hỗ trợ xây dựng các công trình dân sinh (cầu, đường, lớp học, trạm xá...), giúp đỡ xây dựng nhà cho người nghèo, giúp người nghèo làm ăn, phát triển kinh tế cho người dân ở nông thôn (riêng năm 2020, thông qua Chương trình đã có 202 cơ quan, đơn vị, tập đoàn, tổng công ty, các doanh nghiệp, doanh nhân, cá nhân đã ủng hộ, cam kết ủng hộ Quỹ “Vì người nghèo” và an sinh xã hội với số tiền 2.400 tỷ đồng, trong đó qua Quỹ “Vì người nghèo” Trung ương gần 160 tỷ đồng, an sinh xã hội khoảng 2.240 tỷ đồng).
Theo báo cáo của Trung ương Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam, từ năm 2011 đến nay, các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước, người Việt Nam ở nước ngoài đã ủng hộ NNCĐDC thông qua Quỹ NNCĐDC hàng nghìn tỷ đồng tiền mặt và hiện vật. Tiêu biểu là các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng 235 tỷ đồng; Bến Tre 258 tỷ đồng; Hà Nội gần 118 tỷ đồng; Cần Thơ gần 77,5 tỷ đồng; Đồng Nai gần 77,5 tỷ đồng; Hà Tĩnh 63 tỷ đồng; Nam Định 56,1 tỷ đồng; Thanh Hóa gần 51 tỷ đồng; Hưng Yên trên 36,6 tỷ đồng; Gia Lai 27,4 tỷ đồng; Đắk Nông 21,6 tỷ đồng; Bạc Liêu gần 18 tỷ đồng...
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, lại đúng vào dịp kỷ niệm 60 năm “Thảm họa da cam ở Việt Nam” (10/8/1961-10/8/2021) và Ngày vì NNCĐDC (10/8), thực hiện sự chỉ đạo của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hội NNCĐDC/dioxin các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ với MTTQ cùng cấp tổ chức nhiều chương trình thích ứng với công tác phòng chống dịch bệnh, đạt hiệu quả thiết thực. Trọng tâm của đợt vận động là đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nguồn lực chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC, nhất là nạn nhân hoàn cảnh khó khăn do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19. Các chương trình đã được các tổ chức và cá nhân ủng hộ ước tính khoảng hơn 100 tỷ đồng cả tiền mặt và hiện vật quy tiền để chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC.
Nhiều tỉnh, thành Hội đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, MTTQ có văn bản chỉ đạo và có Thư ngỏ kêu gọi cộng đồng, doanh nghiệp, nhà hảo tâm chung tay chia sẻ nỗi đau da cam; hỗ trợ, giúp hộ NNCĐDC vượt qua hoàn cảnh khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây ra. Tham gia quyên góp, vận động ủng hộ các loại quỹ: Quỹ Vì người nghèo; Quỹ bảo trợ nạn nhân chất độc da cam; Ngân hàng bò… Phát động các hoạt động nhân đạo từ thiện, chăm sóc sức khỏe nhân dân, xây nhà tình nghĩa, nhà chữ thập đỏ cho nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Tổ chức các hoạt động tặng quà cho người nghèo nhân dịp lễ, tết; tổ chức khám bệnh miễn phí cho nhân dân đã thu hút đông đảo lực lượng hội viên, tình nguyện viên và quần chúng nhân dân tham gia thực hiện. Tổng giá trị các hoạt động trong 10 năm (2010 - 2020) đạt 155,9 tỉ đồng, trợ giúp cho 491.430 lượt đối tượng là NNCĐDC, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn... trên địa bàn. Ngoài ra tích cực vận động cán bộ, hội viên tham gia công tác phòng, chống dịch bệnh; vận động quyên góp ủng hộ lực lượng nơi tuyến đầu và Quỹ vắc-xin phòng chống Covid-19…
Từ nguồn vận động được, đã có hàng ngàn gia đình nạn nhân được hỗ trợ sửa chữa và xây nhà ở mới; hàng vạn hộ được vay vốn không lãi để phát triển sản xuất, chăn nuôi, làm dịch vụ; hàng chục vạn lượt nạn nhân được hỗ trợ khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, điều dưỡng, phục hồi chức năng, chăm sóc sức khỏe; hàng nghìn con, cháu của nạn nhân được cấp học bổng, trợ cấp học nghề, tìm kiếm việc làm, được nuôi dưỡng, phục hồi chức năng tại các cơ sở nuôi dưỡng và dạy nghề của hệ thống tổ chức Hội; hàng triệu lượt nạn nhân và gia đình nạn nhân được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền, MTTQ Việt Nam các cấp thăm hỏi, tặng quà, động viên, nhân các ngày lễ, tết, Ngày vì NNCĐDC hằng năm…
Cũng trong thời gian qua, thực hiện Chương trình phối hợp tổng rà soát việc thực hiện chính sách người ưu đãi đối với người có công với cách mạng, Bộ Lao động -
Thương binh và Xã hội và Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã rà soát đầy đủ số lượng các đối tượng là NNCĐDC; giải quyết được nhiều hồ sơ tồn đọng và giám sát việc thực hiện chính sách; kiến nghị với Đảng, Nhà nước về các chính sách liên quan tới NNCĐDC, trong đó có Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Ý nghĩa hơn nữa là từ sự lan toả của Phong trào, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống “lá lành đùm lá rách” và tinh thần “tương thân tương ái” của dân tộc được phát huy; sự chăm lo, giúp đỡ NNCĐDC ngày càng thiết thực và hiệu quả hơn.
Có thể khẳng định, Phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” đã đi vào cuộc sống, thu hút sự quan tâm của cộng đồng và đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.
Nhân dịp này, Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam ghi nhận và trân trọng đánh giá cao ý thức, trách nhiệm xã hội và nghĩa cử cao đẹp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đã luôn đồng hành, giúp đỡ, chia sẻ kịp thời đối với NNCĐDC trong 10 năm qua; Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chia sẻ với các gia đình NNCĐDC còn đang gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống. Tôi ghi nhận, đánh giá cao sự cố gắng, nỗ lực, vượt qua mọi khó khăn vươn lên hòa nhập với cộng đồng của các NNCĐDC, trong số đó, có nhiều người trở thành tấm gương tiêu biểu, điểm sáng về nhân cách, nghị lực, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số địa phương, cơ quan, đơn vị, chưa quan tâm đúng mức đến Phong trào, chưa gắn kết chặt chẽ Phong trào với các cuộc vận động hoặc phong trào thi đua của địa phương, của ngành. Có lúc, có nơi, có địa phương, tổ chức, đơn vị chưa thực sự coi trọng; cá biệt có nơi còn giao khoán cho Hội, nên chưa thu hút được đông đảo nhân dân hưởng ứng, dẫn đến hiệu quả thấp.
Nhằm tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn 2021-2026, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kêu gọi các cấp, các ngành, các tổ chức trong hệ thống chính trị, đồng bào và chiến sĩ cả nước, người Việt Nam ở nước ngoài thực hiện tốt một số nội dung sau:
Thứ nhất: Tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đối với người có công với cách mạng, đặc biệt tổ chức thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 43-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam”, Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XII về “Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng”, Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Tiếp tục tăng cường công tác chăm sóc người có công với cách mạng”.
Thứ hai: Đẩy mạnh Phong trào “Hành động vì NNCĐDC” với hình thức, biện pháp phù hợp với tình hình bình thường mới trong phòng, chống dịch Covid-19.
Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục lòng yêu nước, truyền thống cách mạng, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần “tương thân tương ái” của dân tộc cho toàn dân, nhất là thế hệ thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên. Trên cơ sở đó nâng cao niềm tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức, trách nhiệm, coi việc “đền ơn đáp nghĩa” là lương tâm, trách nhiệm, bổn phận của mọi công dân.
Thứ ba: Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và tổ chức Hội NNCĐDC/dioxin các cấp nêu cao trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể, vận động đoàn viên, hội viên, các tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và cộng đồng quốc tế bằng những hành động và việc làm cụ thể, thiết thực, giúp đỡ NNCĐDC cả về vật chất và tinh thần, tạo điều kiện để người có công với cách mạng nói chung và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con cháu của họ có cuộc sống ngày càng tốt hơn, với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Thứ tư: Tiếp tục phối hợp tổ chức và thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Mỗi tổ chức, mỗi cá nhân gắn với một địa chỉ nhân đạo”; “Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam”; Tổ chức “Tháng cao điểm vì người nghèo”, chương trình “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”… tập trung vận động nguồn lực và tổ chức các hoạt động chăm lo cho người nghèo, trọng tâm là xây dựng nhà Đại đoàn kết cho hộ nghèo đồng thời chăm lo cho các đối tượng chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, NNCĐDC, người yếu thế trong xã hội; vận động chăm lo Tết cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt...
Thứ năm: Hội NNCĐDC/dioxin các cấp quản lý chặt chẽ nguồn tiền và hiện vật,
sử dụng công khai, minh bạch, đúng mục đích, thực sự vì nạn nhân, tránh tiêu cực, lãng phí trong sử dụng nguồn lực vận động được.
Uỷ ban MTTQ các cấp có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng cùng cấp, rà soát lại các đối tượng là NNCĐDC, giải quyết các hồ sơ tồn đọng và giám sát việc thực hiện chính sách đối với NNCĐDC; trên cơ sở các vấn đề thực tiễn đặt ra, kiến nghị với Đảng, Chính phủ về các chính sách liên quan đến NNCĐDC.
Thứ sáu: Đề nghị cấp ủy, chính quyền, MTTQ các cấp và Hội NNCĐDC/dioxin các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc tổng kết 10 năm thực hiện Phong trào “Hành động vì NNCĐDC” (2011-2021) gắn với tổng kết phong trào thi đua “Vì NNCĐDC giai đoạn 2016-2021; kịp thời biểu dương,
khen thưởng những tập thể, cá nhân tiêu biểu, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp tổ chức thực hiện Phong trào trong những năm tới đạt hiệu quả, thiết thực, bền vững.
Hiện nay, Đảng, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt việc phòng, chống dịch Covid-19 trong trạng thái “bình thường mới”, do đó các tỉnh, thành Hội chủ động bám sát sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và MTTQ Việt Nam, tiếp tục triển khai hiệu quả các hoạt động vì NNCĐDC.
Thực hiện tốt Phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” là góp phần củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đất nước, vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”./.
Trương Thị Ngọc Ánh
Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam