Thứ tư, 17/07/2019 | 10:36

Thành phố Thanh Hóa: Gia cảnh nạn nhân chất độc da cam/dioxin đau khổ, bất hạnh và sự chia sẻ ngọt ngào

Phóng sự xã hội

Thành phố Thanh Hóa hiện có 1.374 hộ gia đình có nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC) với 1.202 nạn nhân trực tiếp; 461 nạn nhân gián tiếp; trong đó có 265 hộ có 2 – 3 nạn nhân, 2 hộ có 4 - 5 nạn nhân. Đặc biệt có 94 nạn nhân đang bị bệnh hiểm nghèo, liệt toàn thân, 17 nạn nhân sống đơn thân, 49 nạn nhân mồ côi bố hoặc mẹ. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh, họ đều có chung cảnh ngộ, đó là: đau khổ, bất hạnh và nghèo khó. Đáp lại, họ đã, đang nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, sự chia sẻ cả vật chất và tinh thần của các cấp ủy đảng, chính quyền và các cá nhân, các nhà hảo tâm thành phố Thanh Hóa.

Những gia cảnh đau lòng

Đã hơn 30 năm nay, ngôi nhà nhỏ của bà Hoàng Thị Gấm, phường Đông Hưng không có tiếng cười, mà chỉ có tiếng khóc, tiếng la hét của hai cô con gái. Trong tiếng khóc, tiếng la hét như xé lòng ấy, người ta lại nghe tiếng vỗ về, dịu giàng của người đàn bà quả phụ tuổi 70 Hoàng Thị Gấm: “Hương ơi, Anh ơi, con gái ngoan của mẹ ngủ nào. Mẹ thương. Mẹ yêu các con lắm, ngủ ngoan mai mẹ cho các con ăn phở nhé ..”. Bà con phường Đông Hưng nói rằng, nhiều đêm nghe tiếng bà Gấm nựng con mà không thể cầm nổi nước mắt.

Bà Gấm cho biết, năm 1975, chồng bà (ông Nguyễn Đình Sanh) từ chiến trường về rất khỏe mạnh. Khi sinh đứa con gái đầu lòng, cháu kháu khỉnh cũng như bao đứa trẻ khác, nhưng năm lên 3 tuổi thì cháu bắt đầu phát bệnh. Những cơn sốt li bì, kéo dài triền miên, mắt trợn ngược, chân tay co rúm lại. Đến người con thứ hai, thứ ba là cháu Hưng và cháu Hương, khi sinh ra cũng khỏe mạnh, nhưng khi ba tuổi thì phát bệnh như chị cả. Trong tình cảnh như vậy, vợ chồng bà Gấm đã bán hết đồ vật trong nhà để chạy chữa thuốc thang cho các con. Gia đình bà Gấm bắt đầu lâm vào cảnh nghèo túng.

Cuối năm 1995, ông Sanh phát bệnh, người ốm yếu, liên tục phải đi bệnh viện điều trị. Vậy là một mình bà Gấm phải chăm sóc 4 người, trong đó có 3 người liệt, nằm tại chỗ. Năm 2009, người con trai thứ hai vợ chồng ông bà Gấm mất. Gần 20 năm bệnh tật, cộng với nỗi đau mất người con trai, năm 2011, ông Sanh qua đời . Bà Gấm cho biết, trước khi nhắm mắt, ông Sanh nắm tay bà rất lâu, nói: “Tôi đi trước, để lại gánh nặng cho bà. Bà có giận tôi không”. Bà Gấm trả lời: “Đâu phải lỗi tại ông. Đây là tội ác của chiến tranh do giặc Mỹ gây ra. Nhiều gia đình cũng lâm vào cảnh ngộ như vợ chồng mình, ông đừng quá buồn mà ảnh hưởng sức khỏe”.

Từ khi chồng và người con trai mất, đã gần 10 năm, bà Gấm ngày đêm chăm sóc, phục vụ ăn uống, thuốc thang cho hai người con gái và bản thân bà chỉ dựa vào hai suất tiền trợ cấp NNCĐDC của hai người con. “Hỏi rằng, ở TP Thanh Hóa này còn có ai khốn khổ, bất hạnh, nghèo khó như gia đình tôi không” - bà Hoàng Thị Gấm nghẹn lời.

Đã hơn 30 năm bà Gấm chăm sóc hai người con là NNCĐDC bị liệt nhưng không được hưởng chế độ trợ cấp hàng tháng, mọi chi tiêu cho sinh hoạt, thuốc thang cho con chỉ trông đợi vào hai xuất tiền trợ cấp của con.

Cũng như gia cảnh bà Gấm, gia đình bà Đặng Thị Bích Hồ, phường Ngọc Trạo có 4 khẩu thì cả 4 người là NNCĐDC. Trong đó ông Nguyễn Văn Thành (chồng bà Hồ) và hai người con là nạn nhân nặng. Bà Hồ và ông Thành là cán bộ ngành Bưu điện tỉnh Thanh Hóa. Năm 1964, hai người được tăng cường vào chiến trường phục vụ chiến đấu, đảm bảo thông tin liên lạc trên tuyến đường dây từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Năm 1970, ông Thành, bà Hồ kết duyên ngay tại chiến trường. Đầu năm 1971, do sức khỏe yếu, bà Hồ nghỉ chế độ.

Vợ chồng bà Hồ có 2 người con bị nhiễm chất độc hóa học dioxin. Trong đó người con đầu là Nguyễn Thị Việt Hà (SN 1970), bị bệnh tâm thần, bệnh tim mạch, không nhận biết được các hành vi, hoạt động của mình. Con trai út là Nguyễn Quốc Khánh (SN 1983) bị bệnh động kinh, chân, tay bên phải bị liệt. Chồng bà Hồ là NNCĐDC, sau hơn 10 năm lấy “bệnh viện là nhà”, năm 2018 ông Thành mất. Trong ngôi nhà còn lại 3 người thì cả 3 đều là NNCĐDC. Vậy là, NNCĐDC chăm sóc cho NNCĐDC. Có bất hạnh nào, nỗi khổ nào như gia đình bà Đặng Thị Bích Hồ.

Cách đây 5 năm (2013), tại Hội nghị Biểu dương người chăm sóc NNCĐDC thành phố Thanh Hóa lần thứ nhất, cả hội trường đã phải bật khóc khi nghe bà Nguyễn Thị Vân, phường Ba Đình nói về hoàn cảnh của bà, người đã phải ngậm ngùi chia tay giảng đường để đằng đằng hơn 30 năm chăm sóc chồng và ba người con là NNCĐDC nặng. Ai mà cầm được nước mắt khi nhìn bà Vân ôm chồng và từng người con từ trên giường ngồi vào chậu nước để tắm. Ai mà không mủi lòng khi nhìn bà bày 4 cái bát trên mâm rồi múc từng thìa cơm, canh bón cho từng người. “Nào, mẹ cho bố ăn trước các con”. Bón thìa cơm cho chồng xong, bà nói với hai con: “Hai chị nhường em út nhé. Út ơi ăn ngoan nào. Con của mẹ giỏi quá...”. Cứ thế cho đến khi cả 4 người ăn hết bát cơm. Một tháng 30 ngày, với bà Vân thì bữa đói nhiều hơn bữa no, nhưng với chồng và các con thì bà lo toan chu tất. Năm 1992, ông Phạm Quốc Huy (chồng bà Vân) mất khi mới bước vào tuổi 37. Hơn 10 năm sau ngày chồng chết thì người con trai của bà Vân là Phạm Quốc Kỳ cũng qua đời ở tuổi 30. Không việc làm, không đất canh tác, tiền thuốc men, bát cơm, tấm áo của ba mẹ con bà Vân chỉ nhìn vào hai xuất trợ cấp NNCĐDC của hai người con. Bà Vân cũng muốn đi làm để có đồng ra đồng vào lo thuốc thang cho con khi trái gió trở trời, nhưng làm sao dám để các con ở nhà một mình.

Còn nữa, hàng chục, hàng trăm gia đình có người là NNCĐDC/dioxin ở TP Thanh Hóa có hoàn cảnh cực kỳ đau khổ và bất hạnh, như gia đình các bà Nguyễn Thị Nhung, Võ Thị Hòa, phường Quảng Thắng; Đỗ Thị Hải, phường Ngọc Trạo; Đỗ Thị Thoa, Lê Thị Đào, Phường Đông Vệ; Lê Thị Thọ, phường Hoằng Anh; Nguyễn Thị Hằng, phường Đông Cường... họ cùng có chung một cảnh ngộ đau khỏ, bất hạnh và nghèo khó.

Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Huynh, Chủ tịch Hội NNCĐD/dioxin thành phố Thanh Hóa cho biết: với đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”, trong những năm qua, Hội xác định, việc tri ân đền ơn đáp nghĩa đối với người có công với cách mạng là một chủ trương chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, với chức năng của mình, Hội đã có nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả, tất cả vì NNCĐDC. Huy động mọi nguồn lực của toàn xã hội, kêu gọi vận động các nhà hảo tâm chung tay chăm lo, chia sẻ nỗi đau cùng NNCĐDC cả về tinh thần và vật chất.

Đó là, Hội đã vận động, kêu gọi được 3,5 tỷ đồng, hỗ trợ nâng cấp, sửa chữa nhà ở cho 22 gia đình nạn nhân với tổng số tiền là 475 triệu đồng; thăm, tặng quà cho NNCĐDC nhân dịp tết cổ truyền và ngày thảm họa da cam hàng năm cho gần 6.500 lượt đối tượng với số tiền là trên 1,4 tỷ đồng; hỗ trợ tiền thuốc chữa bệnh và những trường hợp khó khăn đột xuất cho 148 nạn nhân với số tiền 77.500.000 đồng; tặng quà khuyến học cho 44 học sinh là con cháu NNCĐDC; tổ chức cho 55 nạn nhân đi xông hơi giải độc, đi điều dưỡng; khám, phát thuốc miễn phí cho 384 nạn nhân với số tiền là 38.400.000 đồng. Những con số trên đã nói lên sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, sự yêu thương, chia sẻ của cộng động xã hội, mỗi con số là vạn vạn tấm lòng dành cho NNCĐDC/dioxin. Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2019, Hội đã khảo sát, hướng dẫn 52 người trong diện nghi nhiễm chất độc hóa học dioxin làm hồ sơ đi giám định và đã được hưởng chế độ NNCĐDC. Việc làm này đã khẳng định vai trò trách nhiệm của Hội đối với người tham gia kháng chiến bị nhiễm chấ độc hóa học da cam.

Bà Phạm Thị Hồng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Ngọc Trạo chia sẻ: Phường có 53 NNCĐDC, trong đó có 43 nạn nhân trực tiếp và 9 nạn nhân dán tiếp, Đảng ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể phường luôn xác định việc chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân, gia đình CĐDC không chỉ là trách nhiệm mà còn là bổn phận, đạo lý của mỗi con người. Vì vậy, hàng năm không chỉ ngày lễ, ngày Thương binh liệt sỹ 27/7, Ngày Vì NNCĐDC Việt Nam (10/8) mới tổ chức tặng quà, mà vào các dịp như ngày Giải phóng hoàn toàn Miền Nam 30/4, Ngày Quốc khánh 2/9, Ngày Thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, Ngày Thành lập Hội CCB Việt Nam, phường vẫn tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, tặng quà cho các đối tượng, gia đình chính sách và nạn nhân, gia đình NNCĐDC. Đây là nguồn động viên, sự chia sẻ rất lớn về tinh thần để các NNCĐDC có thêm sức mạnh vươn lên trong cuộc sống. Cụ thể như trường hợp nạn nhân Nguyễn Văn Hiền, bị bệnh ung thư nặng, Phường đã trích quỹ NNCĐDC ủng hộ gia đình ông Hiền. Khi ông Hiền mất, phường giao cho Hội NNCĐDC/dioxin phối hợp với gia đình và Hội Cựu chiến binh lo lễ tang chu đáo. Trường hợp nạn nhân Đào Ngọc Vân khó khăn về nhà ở, phường đã vận động các nhà hảo tâm và nhân dân trong phường quyên góp hỗ trợ tiền cho ông vân làm nhà. Kết qua, đã huy động được 30 triệu đồng cộng với 20 triệu đồng do Thành Hội giúp đỡ, ông Vân đã nâng cấp được ngôi nhà khang trang.

Ông Vũ Văn Định, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Quảng Thắng cho biết: Quan tâm đến NNCĐDC không phải chỉ bằng vật chất mà phải bằng cả tinh thần, sự đồng cảm, chia sẻ với hoàn cảnh của từng nạn nhân, từng gia đình nạn nhân. Ở phường Quảng Thắng có nhiều trường hợp rất thương tâm, có người mẹ đơn thân đã hơn 30 năm nuôi hai người con là nạn nhân nằm liệt một chỗ; có trường hợp con của nạn nhân lấy vợ nhưng không có con, người vợ bỏ đi vv. Trong những hoàn cảnh như vậy, nạn nhân, gia đình nạn nhân rất cần sự động viên chia sẻ của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể mà trực tiếp là Chi bộ, tổ dân phố. Trong những năm qua, phường Quảng Thắng đã làm tốt điều đó. Vì vậy, những NNCĐDC ở phường đều có cuộc sống ổn định, vui vẻ.

Ông Trần Văn Thanh, phó Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin thành phố Thanh Hóa cho biết: hiện nay trên địa bàn thành phố còn nhiều phụ nữ vì nhiễm chất độc da cam mà không được hưởng hạnh phúc làm vợ, làm mẹ, nhiều trẻ em sinh ra bị dị tật, dị dạng phải sống đời sống thực vật, nỗi đau khổ, bất hạnh đó đeo đẳng nạn nhân, gia đình NNCĐDC suốt cuộc đời của họ. Vì NNCĐDC, Hội NNCĐDC/dioxin các cấp của thành phố Thanh Hóa sẽ là cầu nối, tiếp nhận, chuyển tải những tấm lòng nhân ái đến với NNCĐDC để xoa dịu, làm vơi đi nỗi đau của những nạn nhân, gia đình nạn nhân đang phải chịu đựng.

Nguyễn Hồng

Phát động Chương trình Nhắn tin “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam – 2020”

Sáng 12/3/2020, tại Hà Nội, Trung ương Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam phối hợp với Cổng Thông tin nhân đạo Quốc gia 1400 tổ chức Lễ phát động Chương trình “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam - năm 2020”, với cú pháp DA CAM gửi 1409 (20.000 đồng/01 tin nhắn), nhằm kêu gọi sự ủng hộ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước giúp đỡ NNCĐDC vượt lên nỗi đau về thể xác và tinh thần, thêm động lực vươn lên trong cuộc sống. Chương trình sẽ diễn ra đến hết ngày 08/5/2020.