Thứ năm, 11/11/2021 | 11:30

Gian nan giải quyết chế độ cho người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH

Tạp chí Da cam Việt Nam số 6/2021 đã đăng bài “Một gia đình ở Yên Bái có 8 người bị nhiễm chất độc da cam nhưng không được hưởng chế độ”, nói về CCB Quách Đình Nên (xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên). Ông Quách Đình Nên có 14 năm tham gia phục vụ, chiến đấu trong quân đội, có nhiều năm chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, nơi được coi là chảo lửa chiến trường. Tháng 7/1970, ông Nên được đơn vị giải quyết phục viên. Mọi giấy tờ, lý lịch quân nhân, ông đều nộp cho Huyện đội Tiên Hưng (Đông Hưng, tỉnh Thái Bình); còn quyết định ra quân, ông mang về nhưng do không cẩn thận nên bị thất lạc mất. Chính vì thế mà sau này, ông Quách Đình Nên không có giấy tờ để làm hồ sơ đề nghị xét giải quyết chế độ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Ông Quách Đình Nên chết năm 2010, do bị mắc bệnh ung thư phổi.
Chúng tôi đã tìm về xã Phong Châu, huyện Đông Hưng (Thái Bình) - quê hương ông Quách Đình Nên và được cán bộ xã nhiệt tình đưa đi gặp lãnh đạo tiền nhiệm của xã và các cụ cao tuổi; mọi người đều khẳng định ông Nên là người đã nhiều năm tham gia trong quân đội, đã tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Một cựu lãnh đạo xã cho biết: “Thời chiến tranh chống Mỹ, công tác theo dõi, quản lý các gia đình bộ đội, nhất là bộ đội đi B rất chặt chẽ; xã còn giao cho hội người cao tuổi, hội phụ nữ trực tiếp giúp đỡ các gia đình đi B, chứ không giao cho Đoàn TN. Năm 1976, xã Phong Châu nằm trong diện giãn, chuyển dân đi khai hoang, xây dựng vùng kinh tế mới của tỉnh Thái Bình. Gia đình ông Quách Đình Nên cùng 167 hộ dân xã Phong Châu rời quê hương đi xây dựng quê hương mới tại xã Tân Lĩnh, huyện Lục Yên, tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là tỉnh Yên Bái). Mọi tài sản nhà cửa, cây cối, ruộng vườn đều được hoá giá để lại cho hợp tác xã nông nghiệp. Thật bất ngờ là chúng tôi được biết trong cuộc di dân ấy, có nhiều người bị mất hết giấy tờ, thậm chí có ông trưởng tộc một dòng họ bị mất cả gia phả dòng họ, bởi vì các loại giấy tờ họ cẩn thận đút vào ống, gài lên mái nhà, khi ra đi vì vội vàng, nhiều việc, nên để quên không mang theo.
Rời xã Phong Châu, chúng tôi tìm đến Bộ CHQS tỉnh Hải Dương, nơi trước đây Đoàn 253 đóng quân để mong tìm lại hồ sơ lưu của ông Quách Đình Nên. Bộ CHQS tỉnh Hải Dương cho biết: Đoàn 253 đứng chân trên địa bàn huyện Nam Sách, nhưng thuộc Quân khu Tả Ngạn trực tiếp quản lý. Khi Đoàn 253 giải thể hoặc chuyển đi, không bàn giao hồ sơ lại cho Bộ CHQS tỉnh. Chúng tôi tiếp tục tìm đến Bộ Tư lệnh Quân khu 3 (nơi Quân khu Tả Ngạn và Quân khu Hữu Ngạn sáp nhập) đang đóng ở Hải Phòng. Tại đây, được biết là do thời gian quá lâu, phương tiện bảo quản, lưu trữ, hồ sơ không được tốt nên không tìm thấy hồ sơ của Đoàn 253. Quay về Bộ CHQS tỉnh Thái Bình, rất may chúng tôi đã được Bộ CHQS tỉnh cùng Ban CHQS huyện Đông Hưng tra xét và tìm thấy tên ông Quách Đình Nên có trong sổ đăng ký quân nhân phục viên, xuất ngũ và sổ danh sách gia đình quân nhân (sổ quản B) của xã Phong Châu lưu tại Ban CHQS huyện, có tên ông Quách Đình Nên. Bộ CHQS tỉnh Thái Bình và Ban CHQS huyện Đông Hưng đã xác nhận: “Ông Quách Đình Nên, sinh năm 1939, quê quán xã Phong Châu, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Nhập ngũ tháng 5/1956, xuất ngũ tháng 7/1970; đơn vị xuất ngũ: Đoàn 253, có 14 năm 2 tháng công tác trong quân đội, đi B.
Nhận được giấy xác nhận của cơ quan Quân sự tỉnh Thái Bình mừng hơn nhặt được vàng, chúng tôi đem giấy về báo cáo với Phòng Người có công, Sở LĐTB&XH tỉnh Yên Bái. Sở đã chỉ đạo Phòng LĐTB&XH huyện Lục Yên kiểm tra, xem xét, hướng dẫn làm hồ sơ đề nghị xét giải quyết chế độ cho các con ông Quách Đình Nên. Nhưng than ôi! Khi làm hồ sơ, thì bệnh tật của các con ông Nên không nằm trong danh mục bệnh tật theo Thông tư liên tịch số 20/2016/TTLT-BYT-BLĐTBXH ban hành. Hỏi Cục Người có công, Bộ LĐTB&XH thì được trả lời: “Trường hợp các con của ông Quách Đình Nên bị dị dạng, dị tật không thuộc trong danh mục các dị dạng, dị tật có liên quan đến phơi nhiễm chất độc hoá học, theo quy định của Bộ Y tế thì chưa đủ cơ sở để xét giải quyết chế độ cho con người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học” (công văn số 994/NCC-CS2, ngày 19/7/2021).
Câu trả lời như đã được lập trình sẵn, Cục Người có công có nghĩ, lúc này danh mục dị dạng, dị tật bẩm sinh mà Bộ Y tế đưa ra cho con của người hoạt động kháng chiến có còn hợp lý nữa không? Bởi vì theo thời gian quy định (từ năm 1975 trở về trước) thì lúc này con của họ đều đã trên dưới 45 tuổi rồi, không còn ai là bẩm sinh, vừa mới đẻ ra nữa để mà áp dụng với danh mục này. Pháp luật còn được sửa đổi cho phù hợp với thực tế và thời gian, thì tại sao danh mục bệnh tật không được xem xét chỉnh sửa cho phù hợp thực tế? Cứ như thế thì mãi mãi con, cháu của người hoạt động kháng chiến sẽ không được xét giải quyết chế độ chất độc da cam. Vậy có công bằng không?
Vì bị mất hết giấy tờ và cũng không biết đi đâu để tìm, do đó ông Quách Đình Nên đã không được làm hồ sơ đề nghị xét giải quyết chế độ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; theo đó là các con ông cũng không được xét giải quyết chế độ khi còn ở độ tuổi theo danh mục quy định của Bộ Y tế. Giờ ông Quách Đình Nên đã được các cơ quan quân sự xác nhận quá trình tham gia chiến đấu ở chiến trường, không lẽ lại vẫn để các con ông phải chịu thiệt thòi, phải ngậm ngùi ra đi như bố?
Năm nay, cả nước ta kỷ niệm 60 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam với rất nhiều hoạt động chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cũng đã yêu cầu giải quyết chế độ cho những người bị nhiễm chất độc hoá học do Mỹ rải xuống chiến trường miền Nam. Bởi vậy, chúng tôi đề nghị Bộ LĐTB&XH, Bộ Y tế và các cơ quan chức năng kiểm tra, xem xét lại các quy định danh mục bệnh, tật liên quan đến phơi nhiễm chất độc hoá học, để có cơ sở xét giải quyết chế độ, giúp cho những người hoạt động kháng chiến và con, cháu họ bớt thiệt thòi, góp phần xoa dịu nỗi đau da cam./.
Xuân Sơn

Xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển là một nhiệm vụ chính trị hàng đầu, thường xuyên

Thăm và làm việc tại huyện biên giới Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo các định hướng phát triển lớn của địa phương trong thời gian tới. Thủ tướng nhấn mạnh, cần quán triệt sâu sắc đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, xác định nhiệm vụ xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, thường xuyên, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc.