Thứ năm, 04/07/2019 | 14:45

Một sinh kế khả thi cho nạn nhân chất độc da cam và nguời khuyết tật

Phân tích định hướng chung và qua khảo sát, đặc điểm cụ thể về kinh tế, xã hội, văn hóa của thành phố Đà Nẵng. Khẳng định rằng một trong những sinh kế khả thi và bền vững cho nạn nhân chất độc da cam và người khuyết tật (NNCĐDC&NKT) là nghề may công nghiệp có thêm yếu tố thời trang; độ tin cậy và hiệu quả của hình thức“đặt hàng” đào tạo. Kết quả khóa đào tạo nghề đã được các doanh nghiệp trên địa bàn thừa nhận. NKT đã có việc làm và thu nhập ổn định.

Tạo sinh kế cho NNCĐDC&NKT Việt Nam đang là mối quan tâm của nhiều tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước. Nhưng sinh kế nào là khả thi, hiệu quả và bền vững trong điều kiện hiện nay?

Đặc điểm kinh tế, xã hội và văn hóa của các địa phương sẽ chi phối nhiều đến tính khả thi và hiệu quả các sinh kế. Ở địa phương công nghiệp phát triển, nhu cầu lao động công nghiệp tăng cao, lao động nông nghiệp chuyển dịch mạnh sang lao đông công nghiệp. Khi ấy không thể giúp cho người lao động “yếu thế” bằng cung cấp vốn và kỹ thuật để làm ra sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, ngay những địa phương công nghiệp, dịch vụ phát triển cũng cần phải dựa vào dự báo nhu cầu nhân lực của địa phương để có lựa chọn sinh kế hợp lý và phù hợp với thể lực, tâm lý và hoàn cảnh của NNCĐDC&NKT.

Từ định hướng trên chúng tôi đã đến Đà Nẵng và các doanh nghiệp ở đây để tìm hiểu về nhu cầu lao động, nhu của cầu thị trường về sản phẩm và các điều kiện lao động mà người NNCĐDC&NKT phải đối mặt.

Thành phố Đà Nẵng nơi có tỷ lệ NNCĐDC cao so với các địa phương trên cả nước (5.000 nạn nhân/1.064.100 tổng dân số)[1]. Đà Nẵng có công nghiệp và dịch vụ rất phát triển, công nghiệp có tốc độ tăng trưởng bình quân 20%/năm. Dự báo nhu cầu lao động trên địa bàn TP Đà Nẵng đến năm 2025 tăng thêm 250.000 lao động, trong đó, lĩnh vực dịch vụ sẽ cần tới 160.000 lao động vào năm 2025. Phần lớn lao động làm thương mại và dịch vụ (chiếm 65,4%) công nghiệp chiếm 29,1%, lao động nông, lâm, thủy sản chỉ chiếm 5,3% [2]. Đến thời điểm hiện nay tại TP Đà Nẵng có 364 công ty may mặc trong và ngoài nước (TP Hồ chí Minh 316, Hải phòng 200) [3]. Nhu cầu lao động của nghề may rất lớn và có nhiều việc phù hợp với NNCĐDC&NKT. Sản phẩm may công nghiệp đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng, vậy phải trang bị cho NKT kỹ năng nghề thế nào để họ có thể sản xuất ra sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường?

Chúng tôi đã chọn chương trình đào tạo sơ cấp may công nghiệp để mở khóa đào tạo nghề may cho NKT, nhưng sẽ không ổn nếu bê nguyên chương trình đào tạo may công nghiệp vào đào tạo mà không có điều chỉnh hợp lý về nội dung và quy trình đào tạo để phù hợp với NKT địa phương Đà Nẵng. Chương trình đào tạo cần phải bỏ những nội dung không cần thiết của may công nghiệp mà thêm vào đó một số nội dung may thời trang. Vì sản phẩm cho các hoạt động dịch vụ cần nhiều yếu tố thời trang. Các sản phẩm dịch vụ y tế và du lịch là một ví dụ.

Khóa học nghề may tại “Trung tâm Bảo trợ Nạn nhân chất độc da cam, người khuyết tật và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng” khai giảng 29 tháng 1 năm 2019. Sau hơn 3 tháng nỗ lực phấn đấu dạy và học của cô và trò, khóa học có 2 lớp với 27/28 em đã hoàn thành chương trình đào tạo theo quy định. Các em đã được nhà trường cấp chứng chỉ đào tạo. Đây là 2 lớp học đặc biệt bởi các em hoàn toàn là những nạn nhân CĐDC, con cháu nạn nhân và người khuyết tật. Người cao tuổi nhất của lớp là 48, người ít tuổi nhất là 15. Các em đến từ 5 quận, huyện của thành phố Đà Nẵng. Khóa học được hỗ trợ hoàn toàn học phí, một phần tiền ăn và tiền đi lại bằng nguồn tài chính của Quỹ nạn nhân chất độc da cam /dioxin VN. Hình thức hợp đồng “đặt hàng” đào tạo cho khóa học với trường Cao đẳng Công nghiệp và Kỹ thuật Trần Hưng Đạo đã thực hiện hoàn toàn theo Thông tư Hướng dẫn số 152/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính. Đây là hình thức mới đang được các cơ quan nhà nước khuyến khích bởi tính ưu việt, nhân đạo và hiệu quả của nó.

Người học đang thực hành sản xuất sản phẩm

Trong thời gian hơn 3 tháng học lý thuyết và thực hành, các em được học 5 mô đun đào tạo, trong đó chủ yếu là học thực hành (chiếm 95%). Từ những người khuyết tật, sức khỏe không bình thường, các em đã có nhận thức và ý thức được về an toàn lao động và bảo hộ lao động, an toàn về điện, phòng chống cháy, nổ và vệ sinh công nghiệp may. Các em đã có kỹ năng sử dụng một số thiết bị may thông dụng. Hơn thế, các em đã may được những đường may cơ bản, nhất là đã may được sản phẩm áo sơ my, quần âu và một số sản phẩm thời trang có chất lượng. Sự thừa nhận rõ ràng về kết quả học tập, về tay nghề may của các em là: Công ty may Yamato Nhật Bản đã đặt hàng cung cấp đồ may mặc cho dịch vụ y tế. Công ty TNHH Ever green social evntures Hoa Kỳ đã đặt hàng sản xuất sản phẩm may cho dịch vụ du lịch. Việc sản xuất sản phẩm cho 2 công ty này được tiến hành ngay tại TTBTNKT đã tạo điều kiện thuận lợi hơn rất nhiều khi các em phải đến nhà máy của công ty.

Như vậy, trước đó chỉ là những NKT câm, điếc, di dạng... chưa hề có một kỹ năng nghề nghiệp nào. Sau một thời gian không dài với sự hỗ trợ khoản học bổng không nhiều (3.500.000đ/người), các em đã trở thành người lao động có tay nghề. Các em đã có việc làm, có thu nhập ổn định và hòa nhập cộng đồng. Trên từng gương mặt của các em đã rạng ngời niềm tin và hạnh phúc. Như thế, sinh kế cho NNCĐDC&NKT của khóa học đã đạt được mục tiêu và hiệu quả tốt.

Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp và Kỹ thuật Trần Hưng Đạo cùng Cựu Chiến binh Mỹ Matthew Keenan chào bán sản phẩm của lớp học.

Tạo sinh kế bền vững cho NNCĐDC&NKT là điều không đơn giản chút nào, không phải cứ có tiền và nhiều tiền là được. Đành rằng phải cho họ cái cần câu chứ không phải con cá. Nhưng phải là cần câu và nơi câu cá phải phù hợp với thể trạng NNCĐDC&NKT, phù hợp với tình hình kinh tế xã hội địa phương họ đang sinh sống. Muốn vậy cần phải có sự mẫn cán và những việc làm cụ thể của cộng đồng và những tấm lòng vàng muốn “chung tay xoa dịu nỗi đau da cam”.

Đàm phán giữa Công ty và Nhà trường, Hội NNCĐN đặt hàng sản phẩm người học sản xuất

Nguồn tham khảo:

[1] Webse Hội NNCĐDC thành phố Đà Nẵng.

[2] Webse Sở Lao động Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng.

[3] Trang vàng, danh sách các doanh nghiệp may Việt Nam 2019

Nguyễn Văn Mỗi

TS – Nhà giáo nhân dân

Phòng chống đại dịch Covid-19: Phòng là cơ bản - chiến lược lâu dài, chống là quan trọng, thường xuyên

Đại dịch Covid-19 với sự xuất hiện của các biến chủng mới có khả năng lây lan nhanh, nguy hiểm hơn và diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân. Dịch bệnh có thể còn kéo dài và đang đặt ra thách thức lớn cho chúng ta trong công tác phòng, chống dịch và những nỗ lực phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội. Phòng chống dịch bệnh Covid-19 được xem là cuộc chiến lâu dài, không thể khống chế tuyệt đối, vì vậy phải thích ứng và có cách làm phù hợp: phòng là cơ bản, chiến lược lâu dài - chống là quan trọng, thường xuyên.

Hội nghị Ban Thường vụ Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam lần thứ 5, khóa IV, nhiệm kỳ 2018 - 2023

Sáng 13/7, Ban Thường vụ Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam nhiệm kỳ 2018 – 2023 đã tổ chức Hội nghị lần thứ 5, khóa IV. Tham dự Hội nghị có Chủ tịch Nguyễn Văn Rinh, các đồng chí Phó Chủ tịch Hội; các ủy viên thường trực công tác tại Trung ương Hội và các tỉnh phía Bắc. Do tình hình dịch bệnh Covid- 19 diễn biến phức tạp nên các Ủy viên Thường vụ tại các tỉnh, thành phố từ Đà Nẵng trở vào tham dự Hội nghị theo hình thức trực tuyến.