Thứ tư, 03/03/2021 | 14:43

BÀI DỰ THI: Đất mũi Cà Mau - Thảm họa da cam và quá trình khắc phục

Kỳ 2: Cà Mau, mảnh đất tận cùng cực Nam của Tổ quốc khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ gây ra.

Thực hiện Thông báo Kết luận số 292 của Ban Bí thư, Chỉ thị số 43-CT/TW, năm 2015, Chỉ thị số 14-CT, năm 2017 của Ban Bí thư, Quyết định số 651/QĐ-TTg, năm 2012 của Thủ tướng Chính Phủ; tỉnh Cà Mau đã đề ra nhiều kế hoạch và giải pháp về khắc phục hậu quả của chất độc hóa học đối với môi trường và con người do Mỹ gây ra trong chiến tranh ở Cà Mau, trong đó có Kế hoạch số 27 ngày 17/7/2009, Kế hoạch số 30 ngày 28/6/2013 và Kế hoạch số 48 ngày 19/7/2016 của UBND tỉnh.

Từ nhiều năm nay, các cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị, chính trị-xã hội và tổ chức xã hội nhân đạo trong tỉnh luôn đẩy mạnh công tác tuyên truyền về thảm họa da cam và vận động nhân dân khắc phục hậu quả CĐHH nhằm cùng chung tay chia sẻ nỗi đau da cam. Bên cạnh sự nỗ lực của tỉnh, UBND tỉnh đã chỉ đạo mở rộng quan hệ quốc tế với nhiều quốc gia trên thế giới thông qua tổ chức đại sứ quán và các tổ chức hữu nghị nhằm tranh thủ sự hỗ trợ khắc phục hậu quả CĐHH.

Để có tổ chức đứng ra đại diện về mặt pháp lý, làm chỗ dựa vững chắc về tinh thần, chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho nạn nhân, UBND tỉnh đã chỉ đạo và ngày 09/6/2005 Hội NNCĐDC/dioxin tỉnh được thành lập; tiếp đó, năm 2006 Hội NNCĐDC/dioxin huyện Năm Căn và các hội cấp huyện, xã trong tỉnh lần lượt được thành lập. Các cấp hội thường xuyên củng cố tổ chức hội vững mạnh; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để vận động cộng đồng chung tay chăm lo cho nạn nhân.

Hoạt động đấu tranh đòi công lý cho nạn nhân luôn được quan tâm. Hội đã vận động hàng triệu lượt người ký tên phản đối toà án Liên bang Mỹ bác đơn kiện của đại diện NNCĐDC Việt Nam; hưởng ứng vụ kiện các công ty hoá chất Hoa Kỳ trong đó có vụ kiện của bà Trần Tố Nga, Việt kiều Pháp; ký tên chống và xóa bỏ vũ khí hạt nhân.

Công tác khắc phục hậu quả về môi trường: Nhằm tạo màu xanh cho rừng, cân bằng hệ sinh thái, đồng thời hưởng ứng “Tết trồng cây” được Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động năm 1959; ngay từ đầu những năm 70 và nhất là sau giải phóng miền Nam, nhân dân trong tỉnh đã bắt tay ngay vào việc khôi phục lại rừng. Mỗi năm tỉnh chi hàng chục tỷ đồng để trồng tràm, bạch đàn, keo lai, cây ăn trái ở vùng U Minh và trồng đước ở vùng Năm Căn, Ngọc Hiển; phong trào này diễn ra rất sôi nổi và đạt hiệu quả cao. Xin nói rộng hơn, cuối những năm 70 và đầu những năm 80, khi Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt làm Chủ tịch UBND và Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, ông đã chỉ đạo cho thành phố đến Năm Căn chở trái đước giống về trồng ở huyện Cần Giờ. Trong những năm gần đây hưởng ứng chủ trương của Nhà nước: “Trồng 5 triệu cây phân tán” và hiện nay là chủ trương trồng “Một tỷ cây xanh” nhân dân Cà Mau đã và đang tích cực thực hiện.

Đối với đất phòng hộ ven biển và khu vực U Minh được các Lâm trường, ban quản lý rừng, trồng rừng tập trung. Tỉnh thành lập Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, Vườn Quốc gia U Minh Hạ và hoạt động hiệu quả nên đã được tổ chức quốc tế UNESCO công nhận là “Khu dự trữ sinh quyển thế giới”.

Nhân dân Năm Căn trồng đước để khắc phục hậu quả CĐHH- Ảnh: Võ An Khánh

Đối với việc bảo vệ, phát triển rùng gắn với phát triển kinh tế, Cà Mau đã giao khoán đất rừng cho dân; vùng ngập mặn được trồng đước kết hợp nuôi tôm sinh thái nhằm tăng độ che phủ của rừng và phục vụ xuất khẩu. Ở ven biển, ven sông nhất là ven biển xã Đất Mũi, ven đê Biển Tây, tỉnh đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để xây dựng tuyến bờ kè chống sạt lở.

Khu Du lịch Mũi Cà Mau là một trong những nơi được đầu tư xây dựng bờ kè chống sạt lở và khôi phục lại rừng

Công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học đối với con người: Các ngành chức năng luôn quan tâm giải quyết chế độ, chính sách cho người bị nhiễm CĐHH, đồng thời tổ chức điều tra nắm được hàng nghìn hộ gia đình nạn nhân có 2 đến 3 thế hệ trở lên bị nhiễm nặng không tự phục vụ được theo Quyết định số 16, ngày 05 tháng 02 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ.

Đã 21 năm nay, kể từ ngày 23/02/2000 khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 26 về một số chế độ đối với người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. Cà Mau luôn quan tâm chăm lo cho nạn nhân cả về tinh thần và vật chất. Hàng năm ngân sách tỉnh chi gần 5 tỷ đồng để trợ cấp thường xuyên cho nạn nhân, ngoài ra còn chi đột xuất hàng trăm triệu đồng trong dịp ngày thảm họa da cam 10/8, đồng thời đầu tư xây dựng Trung tâm Xông hơi, tẩy độc.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội nhân đạo trong tỉnh đã tuyên truyền về sinh sản trong nạn nhân để hạn chế trẻ em sinh ra bị dị dạng, dị tật, đồng thời vận động cộng đồng chung tay giúp đỡ nạn nhân, mỗi năm trị giá hàng chục tỷ đồng.

Các cấp Hội trong tỉnh đã vận động được hàng triệu suất quà tặng cho hàng triệu lượt nạn nhân gồm: tiền, gạo, nhu yếu phẩm, xe lăn, học bổng, phương tiện đi lại, khám bệnh cấp thuốc, vốn vay phục vụ sản xuất, kinh doanh và hàng trăm ngôi nhà “Mái ấm da cam” tổng trị giá hơn một trăm tỷ đồng. Bên cạnh đó đã phối hợp với Đài Phát thanh Truyền hình Cà Mau và Công ty Quảng cáo Nhất Thành phố Hồ Chí Minh đưa hàng chục nạn nhân đặc biệt khó khăn lên chương trình“Khát vọng sống” và đã được trợ giúp tiền, nhà ở, phương tiện đi lại phục vụ sinh hoạt và kinh doanh trị giá hàng tỷ đồng.

Có thể nói, trong mấy chục năm qua, tỉnh Cà Mau - mảnh đất tận cùng cực Nam của Tổ quốc đã làm tốt công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ gây ra nên “Không hết đước Năm Căn”, “Ông Trang không hết cá”, “Viên An không hết rừng” như trả lời của nhân dân ta với quân xâm lược trong câu ca dao đã nêu ở phần mở đầu của bài viết và vùng U Minh thì “U Minh bốn bề là tràm…bát ngát rừng tràm hoa nở) như bài ca Hương Tràm của tác giả Vũ Hoàng sáng tác. Hiện nay mỗi năm bình quân kim ngạch xuất khẩu thủy sản và gỗ của tỉnh đạt trên một tỷ USD. Đối với NNCĐDC đã giảm bớt khó khăn, bệnh, tật; đời sống vật chất, tinh thần của một số gia đình nạn nhân đã vươn lên, đã có những hộ khá và giàu.

Quỹ NNCĐDC huyện Năm Căn xây dựng nhà “Mái ấm da cam” cho nạn nhân

xã Tam Giang

Quán triệt sự chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng:“Công tác khắc phục hậu quả CĐHH do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam đối với môi trường và sức khỏe con người là vấn đề cấp bách và lâu dài, là trách nhiệm của cấp ủy đảng, chính quyền, của cán bộ, đảng viên và các tổ chức trong hệ thống chính trị”. Trong thời gian tới tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúng và các cấp Hội NNCĐDC/dioxin trong tỉnh làm tốt công tác khắc phục hậu quả CĐHH đối với môi trường và hưởng ứng tốt phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” do Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động./.

Lê Xuân Thái