THĂM LẠI TÂY TRƯỜNG SƠN

Trong những ngày tháng Năm lịch sử, nhân kỷ niệm 67 năm Ngày mở đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh và Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 – 19/5/2026), Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức chuyến hành trình “Thăm lại chiến trường xưa”. 

Đoàn đi gồm Cựu chiến binh Trường Sơn, nạn nhân chất độc da cam và cựu thanh niên xung phong, phần lớn số người đi đã ở tuổi ngoài 70. Sau ngày đất nước thống nhất, các ông, các bà trở về quê hương, trở thành những người công dân bình dị, sinh hoạt tại Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin và Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh ở địa phương. Có người từ ngày rời quân ngũ đến nay chưa từng đi xa khỏi quê nhà. Vì thế, anh em trong Tỉnh hội đã bàn bạc, thống nhất tổ chức một chuyến đi trở lại chiến trường xưa và đi theo tuyến đường Hồ Chí Minh lịch sử thay vì Quốc lộ 1.

Do điều kiện kinh phí còn hạn hẹp, đoàn chỉ thực hiện hành trình trên tuyến Tây Trường Sơn, từ Khe Gát (Quảng Bình) đến Khe Sanh, Hướng Hóa (Quảng Trị). Tuy chuyến đi ngắn ngủi về thời gian nhưng đã mang đến biết bao cảm xúc khó quên cho những người lính năm xưa.

Trong đoàn có người từng là lính lái xe Trường Sơn, có người là bộ đội công binh mở đường, có các nữ cựu thanh niên xung phong từng bám trụ giữa mưa bom bão đạn. Ngày ấy, họ đều ở tuổi đôi mươi, mang trong mình khí thế sục sôi lên đường đánh giặc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Hôm nay, trở lại Tây Trường Sơn, ai cũng ngỡ ngàng trước sự đổi thay kỳ diệu của cung đường lịch sử.

Ông Nguyễn Đăng, cựu chiến binh lái xe Trường Sơn xúc động nói: “Ngày trước tôi lái xe chở hàng trên con đường này, khi ấy đường đất nhỏ hẹp, xe đi nhiều nên bụi đỏ phủ kín lá cây hai bên đường; đèo cao, núi hiểm trở, suối sâu chằng chịt. Nay trở lại, tôi không còn nhận ra địa danh nào nữa. Chỉ thấy những cung đường uốn lượn đẹp như tranh vẽ.”

Trên xe, tôi giới thiệu với đoàn: “Các bác ạ, tuyến Tây Trường Sơn dài gần 500 km, đi qua Quảng Bình, Quảng Trị, Huế và Quảng Nam. Chuyến này đoàn ta đi từ Khe Gát đến Khe Sanh. Đây là tuyến đường đẹp, được Bộ đội Trường Sơn thi công, trải nhựa phẳng phiu, bắc qua nhiều khe sâu, vực thẳm. Chúng ta sẽ đi qua cầu Khe Tróc thuộc Phong Nha – Kẻ Bàng, cầu Chợt, cầu Zin Zin nổi tiếng, vượt đèo Sa Mù – ranh giới giữa Quảng Bình và Quảng Trị, rồi qua cầu Chênh Vênh, suối Đakrông để đến Khe Sanh…”

Nghe vậy, nhiều cựu binh lặng người nhìn qua ô cửa kính, ánh mắt xa xăm như tìm lại những tháng năm của tuổi trẻ.

Ông Lê Hữu, cựu chiến binh Trung đoàn Công binh từng trực tiếp mở đường Trường Sơn tâm sự: “Ngày ấy anh em chúng tôi làm cầu, mở đường cứ tiến vào chiến trường, ít có dịp quay lại. Nay trở về, thật không ngờ nơi đây đổi thay đến vậy. Không còn những con đường đất đỏ lầy lội năm xưa, giờ là đường rộng thênh thang, xe cộ đi lại thuận tiện. Tôi không thể nhận ra nơi đơn vị mình từng thi công nữa.”

Khi Đoàn dừng chân tại Khe Sanh, gần cứ điểm Làng Vây, tôi hỏi: Có bác nào từng chiến đấu ở khu vực này không?

Một cựu chiến binh giơ tay: Tôi từng chiến đấu ở đây, nhưng ngày ấy rừng núi hoang vu, bom đạn ác liệt, nay là thị trấn đông vui, bản làng trù phú quá, nếu không có người giới thiệu thì tôi cũng không thể nhận ra.

Từ Đường 9 – Đông Hà lên Khe Sanh, Hướng Hóa rồi đến Lao Bảo hôm nay đã đổi thay mạnh mẽ. Những vùng đất từng hứng chịu bom đạn khốc liệt nay trở thành những đô thị khang trang, điểm du lịch hấp dẫn của miền Tây Quảng Trị. Ai đi qua cũng không khỏi ngỡ ngàng, thán phục trước sức sống mới trên mảnh đất anh hùng.

Trong hành trình, Đoàn đã vào dâng hương, viếng Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn để tri ân những đồng đội đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trước hàng ngàn phần mộ liệt sĩ nhiều mái đầu bạc lặng lẽ cúi xuống, đôi mắt rưng rưng ngấn lệ nhớ về đồng đội năm xưa mãi mãi không trở về.

Chuyến hành trình “Thăm lại chiến trường xưa” tuy không dài, nhưng đã để lại trong lòng các cựu chiến binh Trường Sơn, nạn nhân chất độc da cam và cựu thanh niên xung phong tỉnh Thái Nguyên những cảm xúc sâu lắng, thiêng liêng. Đó không chỉ là chuyến đi trở về ký ức, mà còn là dịp để mỗi người thêm tự hào về những năm tháng chiến đấu oanh liệt của Bộ đội Trường Sơn – những con người đã góp phần làm nên huyền thoại Đường Hồ Chí Minh lịch sử.

Tin, ảnh: Lưu Sỹ Mùi
Tỉnh hội Thái Nguyên