65 NĂM THẢM HỌA DA CAM Ở VIỆT NAM (1961-2026): ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ TRONG HÀNH TRÌNH XOA DỊU NỖI ĐAU DA CAM Ở VIỆT NAM (V)

 Kỳ V

ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN - KẾT NỐI TÌNH HỮU NGHỊ, NHÂN LÊN SỨC MẠNH ĐẤU TRANH ĐÒI CÔNG LÝ

  Hơn 22 năm qua kể từ ngày thành lập (10/01/2004), Hội Nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC)/dioxin Việt Nam luôn xác định công tác đối ngoại nhân dân là một nhiệm vụ trọng tâm, qua đó góp phần tăng cường tình đoàn kết quốc tế, lan tỏa thông điệp, nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về thảm họa da cam ở Việt Nam- một trong những thảm họa nhân đạo và môi trường nghiêm trọng nhất trong lịch sử loài người. Nhờ những nỗ lực không ngừng, tiếng nói ủng hộ NNCĐDC Việt Nam ngày càng lan tỏa sâu rộng, được sự đồng tình, chia sẻ của bạn bè quốc tế và nhân dân tiến bộ trên thế giới, góp phần giúp Hội hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao: Đấu tranh đòi công lý và vận động  nguồn lực trong nước, quốc tế để chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC.

  Sự quan tâm, ủng hộ ngày càng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế    

Những năm qua, hoạt động đối ngoại nhân dân của Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam không ngừng mở rộng, đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả thiết thực. Ngoài việc duy trì quan hệ với bạn bè truyền thống ở các nước: Mỹ, Anh, Pháp, Bỉ, Hàn Quốc, Nhật Bản..., Hội mở rộng quan hệ với nhiều tổ chức, cá nhân tại Đức, Ba Lan, Italy, Cộng hòa Séc, Argentina, Costa Rica, Mexico, Sri Lanka, Úc, Ấn Độ, Singapore, Malaysia...; thiết lập quan hệ với Hội Nạn nhân hóa học Halabja của Irắc, Hội Hỗ trợ nạn nhân vũ khí hóa học ở Iran, Nhóm đoàn kết ủng hộ nạn nhân Bhopal vì công lý ở Ấn Độ và Hội đồng Hòa bình thế giới (WPC)...

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ,CĐTTW, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tham dự Đại hội Điển hình tiên tiến 'Vì NNCĐDC"- Một trong các hoạt động nhân dịp 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam 

Hằng năm, Trung ương Hội và Hội các địa phương đón tiếp, làm việc với hàng chục đoàn khách quốc tế và nhiều tổ chức, cá nhân đến từ 5 châu lục, nhằm nghiên cứu, tìm hiểu thực tế thảm họa da cam, qua đó hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân và ủng hộ cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam. Hội duy trì liên lạc, tiếp xúc thường xuyên với hơn 30 tổ chức quốc tế ở nhiều nước trên thế giới, đồng thời tổ chức nhiều đoàn ra nước ngoài để tham gia các diễn đàn, hội thảo quốc tế; tuyên truyền, vận động, cung cấp thông tin, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác giúp đỡ và đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC.

 Giai đoạn 2021-2025, thông qua hoạt động đối ngoại nhân dân, Hội đã vận động được hơn 240 tỷ đồng (bao gồm tiền và hiện vật quy thành tiền), chiếm khoảng 10% tổng nguồn lực toàn Hội vận động được; đã vận động các nghị sĩ Mỹ trình Quốc hội Mỹ 7 dự luật ủng hộ NNCĐDC Việt Nam. Hội tiếp tục đồng hành ủng hộ vụ kiện của các NNCĐDC Việt Nam và vụ kiện của bà Trần Tố Nga, kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ tại tòa án ở Pháp.

 Lãnh đạo Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam khẳng định: Hoạt động ĐNND đã góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Hội ở trong nước và quốc tế; đưa vấn đề da cam thành một chủ đề được quan tâm trong dư luận và cộng đồng quốc tế, tạo phong trào đoàn kết quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình, của các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và bạn bè quốc tế, kiều bào ta ở nước ngoài... chung tay khắc phục hậu quả CĐDC/dioxin.

Đoàn Đại sứ quán Vương quốc Bỉ tại Việt Nam và Quỹ Aquitara Impact Fund 1 làm việc với Trung ương Hội về hỗ trợ NNCĐDC (tháng 3/2025).

 Nhờ đẩy mạnh hoạt động đối ngoại nhân dân, Hội đã vận động được nhiều tổ chức, cá nhân tham gia khắc phục hậu quả CĐDC và giúp đỡ NNCĐDC, như: Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID); Tổ chức CRS tại Việt Nam; Tổ chức Hỗ trợ Người khuyết tật Việt Nam; Hội những Người Hàn Quốc yêu Việt Nam; Quỹ Aquitara Impact Fund 1 (Vương quốc Bỉ); Tổ chức Viện trợ về y tế và khoa học kỹ thuật cho Việt Nam-Lào-Campuchia; Hội Cựu chiến binh vì hòa bình (Mỹ)....

Ông Len Aldis là người sáng lập và là thư ký Hội Hữu nghị Anh - Việt luôn dành tình cảm đặc biệt đối với Việt Nam và NNCĐDC. Ông đã khởi xướng nhiều hoạt động đòi công lý Petitions Online, thu hút hàng triệu chữ ký của những người yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới dành cho NNCĐDC Việt Nam, trong đó có nhiều nghị sĩ Quốc hội Anh. Ông có nhiều hoạt động gây quỹ từ thiện, đã hơn 30 lần đến Việt Nam để phối hợp thực hiện các dự án nhân đạo giúp đỡ nhân dân và NNCĐDC Việt Nam.

 Ông André Flahaut, Quốc vụ khanh, Chủ tịch Danh dự Hạ viện, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Vương quốc Bỉ đã kiên trì vận động và đệ trình để Hạ viện Bỉ thông qua Nghị quyết ủng hộ NNCĐDC Việt Nam vào tháng 10/2023 với số phiếu ủng hộ 100%. Ông Suzuki Hajime, Chủ tịch Tổ chức Cải thiện môi trường quốc tế Nhật Bản, thành viên Hội Những người Nhật Bản yêu Việt Nam đã vận động và ra mắt Ủy ban Hỗ trợ Làng cam Việt Nam để quyên góp hỗ trợ đào tạo, vận động nguồn lực tạo việc làm cho NNCĐDC là người khuyết tật...

 Đồng hành, tiếp thêm sức mạnh đấu tranh đòi công lý

 Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam là lực lượng nòng cốt trong cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC với hai mục tiêu chính: Yêu cầu Chính phủ Mỹ phải tham gia vào công cuộc khắc phục hậu quả chất độc hóa học (CĐHH) do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam; yêu cầu các công ty hóa chất đã sản xuất và cung cấp CĐHH trong chiến tranh phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do CĐHH gây ra cho các nạn nhân.

Hoạt động đối ngoại nhân dân của Hội đã phối hợp tuyên truyền, vận động và thu thập được hàng triệu chữ ký ở trong và ngoài nước ủng hộ vụ kiện đòi công lý của NNCĐDC Việt Nam và vụ kiện của bà Trần Tố Nga, người Pháp gốc Việt kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ đã sản xuất CĐDC/dioxin cho quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam.

Cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của nhân dân tiến bộ, yêu chuộng hòa bình trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ. Tiểu ban Châu Á-Thái Bình Dương của Hạ viện Mỹ đã 3 lần tổ chức điều trần về hậu quả của CĐDC/dioxin ở Việt Nam. Các nghị sĩ: Bob Filner và Barbara Lee cùng nhiều nghị sĩ khác đã trình Quốc hội Mỹ 7 dự luật và sáng kiến nhằm thúc đẩy việc khắc phục hậu quả CĐHH trong chiến tranh ở Việt Nam. Nhiều nghị sĩ quốc hội của Anh, Bỉ, New Zealand… đã đưa ra các kiến nghị đòi Chính phủ Mỹ phải bồi thường thiệt hại cho NNCĐDC Việt Nam.

Lãnh đạo Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và Đoàn Cựu chiến binh vì hòa bình (Mỹ) thăm, tặng quà nạn nhân tại Trung tâm Bảo trợ xã hội thuộc Trung ương Hội (tháng 5/2025).

 Từ kết quả hoạt động ĐNND, đấu tranh nghị trường, đấu tranh đòi công lý, chính phủ Mỹ đã có trách nhiệm hơn trong tham gia giải quyết vấn đề CĐDC/dioxin. Hoa Kỳ đã phối hợp tẩy độc dioxin tại các “điểm nóng” ở các sân bay Đà Nẵng, Biên Hòa, Phù Cát…và triển khai các chương trình hỗ trợ người khuyết tật, NNCĐDC tại các vùng bị phun rải nặng CĐDC/dioxin. Chính phủ Mỹ đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức của Việt Nam hoàn thành tẩy độc dioxin ở sân bay Đà Nẵng; đang thực hiện dự án tẩy độc dioxin ở sân bay Biên Hòa; đã hoàn thành triển khai dự án 21 triệu USD (giai đoạn 2016-2020) hỗ trợ người khuyết tật ở 6 tỉnh (trước 1/7/2025) bị phun rải nặng CĐDC/dioxin; đang tiếp tục triển khai dự án trị giá 97 triệu USD cho giai đoạn 2021-2030 hỗ trợ người khuyết tật, NNCĐDC ở 8 tỉnh bị phun rải nặng CĐDC/dioxin.

 Đặc biệt, tháng 10/2023, Hạ viện Vương quốc Bỉ đã thông qua nghị quyết hỗ trợ NNCĐDC Việt Nam với số phiếu ủng hộ tuyệt đối 100%, góp phần lan tỏa tiếng nói ủng hộ NNCĐDC tại châu Âu và nhiều quốc gia khác. Tháng 4/2025, Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và Quỹ Aquitara Impact Fund 1 (Vương quốc Bỉ) đã ký kết thỏa thuận nguyên tắc, khẳng định cam kết hợp tác, hỗ trợ lâu dài cho NNCĐDC và khắc phục hậu quả CĐDC/dioxin tại Việt Nam. Tháng 4/2026, bia tưởng niệm NNCĐDC đã được khánh thành tại thủ đô Paris, Pháp.

 Bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó Chủ tịch nước đã vận động thành lập Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và bà được suy tôn là Chủ tịch Danh dự của Hội từ năm 2004 đến nay. Bà luôn quan tâm, dành trọn tình cảm, tâm huyết đối với Hội và NNCĐDC. Bà tâm sự: “Tôi luôn đau đáu nỗi niềm và mong muốn làm sao để sớm khắc phục hậu qủa CĐDC/dioxin ở Việt Nam, để các gia đình và nạn nhân vơi bớt nghèo khó, bệnh tật, khổ đau. Tôi cũng cảm ơn và hoan nghênh các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước đã nhiệt tình ủng hộ Việt Nam và NNCĐDC Việt Nam. Mong rằng, thời gian tới, Hội tiếp tục đẩy mạnh hoạt động ĐNND, tuyên truyền đối ngoại, vận động được nhiều hơn sự  giúp đỡ, ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế, góp phần xoa dịu nỗi đau da cam và đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân...”

 Tiếp tục kết nối vòng tay bè bạn vì hòa bình, công lý

 Năm 2026, diễn ra nhiều hoạt động ý nghĩa nhân dịp 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam (1961-2026). Đây là dấu mốc có ý nghĩa sâu sắc, không chỉ đối với các NNCĐDC và gia đình họ, mà còn đối với nhân dân trong nước, bạn bè quốc tế trong việc nhìn nhận đầy đủ hơn, thấy rõ hơn hậu quả thảm khốc, lâu dài, di chứng qua nhiều thế hệ của CĐDC/dioxin do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ.

  Quỹ thiện nguyện Bom Foundation (Hàn Quốc) thăm và ủng hộ NNCĐDC Việt Nam (6/2026)

 Hoạt động ĐNND của Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam luôn được Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương và các địa phương ghi nhận, đánh giá cao. 10 năm liên tục (2015-2025), Hội được Ban Đối ngoại Trung ương, Bộ Ngoại giao tặng Bằng khen. Nhiều tổ chức, cá nhân và bạn bè quốc tế đã, đang và sẽ tiếp tục đến với Việt Nam, đến với các NNCĐDC. Những nhịp cầu nhân ái, tình đoàn kết, hữu nghị không biên giới, không phân biệt chế độ chính trị, màu da....sẽ tiếp tục được kết nối để chung tay xoa dịu nỗi đau da cam.

Theo Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam: thời gian tới, Hội tiếp tục bám sát chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng, nhất là Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 05/01/2022 của Ban Bí thư “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân trong tình hình mới”; mở rộng và triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân phù hợp tình hình mới, góp phần để bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về thảm họa da cam ở Việt Nam, qua đó tích cực giúp đỡ và ủng hộ cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam. 

“NNCĐDC là những người nghèo nhất trong những người nghèo, đau khổ nhất trong những người đau khổ. Nỗi đau của NNCĐDC Việt Nam là nỗi đau của dân tộc Việt Nam và cũng là nỗi đau chung của nhân loại tiến bộ trên thế giới”.

Nhìn lại 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam (1961-2026) cũng là dịp để nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế thấy rõ hơn nỗi đau da cam - “nỗi đau xuyên thế kỷ”, đồng thời nhắc nhở cộng đồng quốc tế về hậu quả nặng nề của CĐHH/dioxin đối với con người và môi trường. Đây cũng là lời nhắc nhớ, cảnh tỉnh đối với nhân loại rằng, thảm họa da cam ở Việt Nam không thể bị lãng quên và càng không thể để tái diễn trên thế giới.

Vì một thế giới hòa bình, nhân ái và phát triển bền vững, các dân tộc yêu chuộng hòa bình, các tổ chức quốc tế và nhân loại tiến bộ trên thế giới cần tăng cường đoàn kết đấu tranh ngăn chặn nguy cơ chiến tranh, chống sản xuất, tàng trữ, sử dụng vũ khí hóa học, vũ khí giết người hàng loạt, đồng thời lan tỏa các giá trị nhân văn, tinh thần hữu nghị, trách nhiệm và sự sẻ chia đối với các NNCĐDC.

Hãy chung tay xoa dịu nỗi đau da cam!

                                                                Nhóm tác giả