Hà Nội, trái tim của Tổ quốc, trải qua hơn 1000 năm văn hiến, những tinh hoa, truyền thống, đạo lý của dân tộc Việt Nam được tụ hội, người dân Thủ đô nhân hậu bao dung, sống có nghĩa có tình, đó là lợi thế của Hội Nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC)/dioxin thành phố Hà Nội trong huy động nguồn lực chăm sóc NNCĐDC.

Xoa dịu “nỗi đau da cam” là đạo lý và trách nhiệm

Theo kết quả thống kê, trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có trên 50 nghìn người bị nhiễm và phơi nhiễm chất độc hóa học trong chiến tranh. Trong đó 20.464 người đang hưởng chế độ trợ cấp NNCĐDC (14.589 người trực tiếp tham gia kháng chiến và 5.865 người là con đẻ của họ). Hầu hết NNCĐDC có gia đình thuộc diện nghèo, cận nghèo, khó khăn nhiều mặt, là đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương. So với mức sống trung bình của nhân dân Thủ đô, mức sống của nạn nhân còn thấp, nhiều gia đình đặc biệt khó khăn, ảnh hưởng tới an sinh xã hội, cần sự giúp đỡ lâu dài của xã hội. Vì vậy Thành ủy, UBND thành phố xác định trợ giúp, chăm sóc NNCĐDC là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng bậc nhất của Hội NNCĐDC/dioxin thành phố Hà Nội.

Nhận thức được nhiệm vụ, 16 năm qua, nhất là nhiệm kỳ 2014- 2019, Hội thành phố Hà Nội đề xuất với UBND thành phố cho phép tổ chức nhiều hình thức vận động, huy động nguồn lực (tiền, vật chất) từ các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn để chăm sóc, hỗ trợ, giúp đỡ NNCĐDC. Với nhiệt huyết, trách nhiệm và nghĩa tình vì đồng đội, vì NNCĐDC Hội đã phối hợp và phát huy sự ủng hộ, giúp đỡ của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, tận dụng mọi tiềm năng, thế mạnh để huy động nguồn lực. Kết quả, 5 năm (2014- 2019), các cấp hội trong toàn thành phố đã tiếp nhận 46 tỷ 057 triệu đồng từ cộng đồng. Từ nguồn huy động được, Hội đã hỗ trợ xây (sửa chữa) 114 ngôi nhà (số tiền 4,456 tỷ đồng); hỗ trợ vốn làm kinh tế cho157 hộ (số tiền 1,166 tỷ đồng); tặng 11.105 xuất quà các dịp lễ tết (với tổng giá trị 33,010 tỷ đồng); trợ cấp, tặng sổ tiết kiệm cho 1.231 nạn nhân (số tiền 1,861 tỷ đồng); cấp xe lăn, xe đạp cho 393 người... tổng số nạn nhân được thụ hưởng là 117.464 lượt người, tương ứng với tổng số tiền 46 tỷ 57 triệu đồng... “Mỗi đồng tiền, bát gạo” ủng hộ từ cộng đồng được Hội trân trọng quản lý, sử dụng minh bạch đúng người đúng việc. Các tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân rất yên tâm, tin tưởng khi trọn Hội NNCĐDC/dioxin Thành phố làm đầu mối tiếp nhận, chuyển giao tới NNCĐDC.

Lãnh đạo, cán bộ, nhân viên Hội NNCĐDC/dioxin thành phố Hà Nội hiểu, vận động xã hội “chung tay xoa dịu nỗi đau da cam” không chỉ là huy động nguồn lực để chăm sóc, hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân, mà còn mang đậm ý nghĩa nhân văn, lan tỏa yêu thương, thức tỉnh lương tâm, lòng nhân ái của các thế hệ người Việt Nam và người nước ngoài trước thảm họa chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam, đã đang tác động xấu tới môi trường, làm tổn thương nòi giống nhiều gia đình Việt Nam. Lãnh đạo Hội các cấp, bám sát thực tiễn, chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền những chủ trương đúng, trúng, kịp thời đề xuất biện pháp thực hiện hiệu quả. Khi đã có kế hoạch, Ban chấp hành, người chủ trì hành động quyết liệt, linh hoạt tổ chức thực hiện. Đối tượng vận động là toàn xã hội nhưng đối tượng chủ yếu là các doanh nghiệp, tổ chức chính trị, xã hội những người có lòng nhân ái, hảo tâm. Hằng năm lãnh đạo thành Hội đều gửi thư mời “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam” tới những đối tượng trên. Đồng thời với vận động, Hội kết hợp nhiều phương tiện truyền thông, kịp thời tuyên truyền kết quả chăm sóc, giúp đỡ hỗ trợ nạn nhân, gương nạn nhân vượt khó vươn lên, tôn vinh, tri ân các tổ chức, cá nhân đã đồng hành cùng nạn nhân. Nhân các ngày lễ, tết, đặc biệt ngày 10/8 “Ngày Thảm họa da cam Việt Nam”, công tác tuyên đặc biệt được chú ý.

Lãnh đạo Thành hội trao quà tết (2019) cho nạn nhân

Mọi hoạt động của Hội đều tuân thủ sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo điều hành của chính quyền, sức mạnh của quần chúng được đề cao. Phát huy vai trò trung tâm đoàn kết của Mặt trận Tổ quốc các cấp để tiếp cận và khơi dậy lòng nhân ái, sự chia sẻ của cộng đồng đối với NNCĐDC. Vì vậy nhiệm kỳ qua, nạn nhân trong toàn thành phố đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo các doanh nghiệp, tổ chức và nhân dân trên địa bàn Thủ đô sẵn sàng chia sẻ “lá lành đùm lá rách”, không bỏ rơi ai trong tiến trình đi lên của Thành phố, “xoa dịu nỗi đau da cam” là đạo lý của người Thủ đô. Đó là nguồn động viên làm vơi đi phần nào nỗi đau quay quắt, triền miên của nạn nhân; cung cấp kinh phí, vật chất hỗ trợ, giúp nạn nhân vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống.

Đổi mới phương thức vận động nguồn lực và hình thức trợ giúp nạn nhân trong tình hình mới.

Năm 2020-2025, nhân dân Thủ đô đón chờ những sự kiện quan trọng (Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVII; Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XIII; Bầu cử Quốc hội nhiệm kỳ XV…) trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái bởi tác động của dịch Covit-19, biến đổi khí hậu... kinh tế Việt Nam cũng gặp khó khăn. Đảng bộ và nhân dân Hà Nội quyết tâm cùng cả nước vượt qua dịch bệnh, giữ ổn định kinh tế, xã hội và đời sống người dân. Trong điều kiện đó, Hội NNCĐDC/dioxin thành phố tiếp tục thực hiện Chỉ thị 43-CT/TW ngày 15/4/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam”; Thông báo số 158-TB/TƯ ngày 24/4/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tiếp tục thực hiện Kết luận số 102-KL/TW của Bộ Chính trị (khóa XI) về công tác hội quần chúng trong tình hình mới; Thông tri 24/TT-TU ngày 25/4/2015 của Thành ủy về triển khai thực hiện Chỉ thị số 43-CT/TW trên địa bàn. Hội Thành phố, cần đổi mới toàn diện, trong đó đổi mới phương thức vận động nguồn lực và hình thức trợ giúp nạn nhân là trung tâm.


Nạn nhân được nuôi dưỡng tại Trung tâm Bảo trợ xã hội NNCĐDC/dioxin Thành phố Hà Nội

Trong điều kiện mới, công tác vận động nguồn lực, phát huy những kinh nghiệm tích lũy trong những năm qua, quyết tâm vượt qua khó khăn, các cấp hội của Thành phố phấn đấu 5 năm tới vận động ủng hộ Qũy NNCĐDC đạt và vượt 55 tỷ đồng. NNCĐDC trên địa bàn tiếp tục gửi niềm tin, hy vọng vào sự ủng hộ chia sẻ, đồng hành của các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm truyền thống nhiều năm qua. Đồng thời Hội tận dụng mọi cơ hôi do tình hình mới mở ra, đặc biệt thời gian qua, khoa học đã chứng minh được chất độc hóa học (chủ yếu do Công ty Mosanto sản xuất) quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam là nguyên nhân gây ung thư, gây dị dạng, dị tật ở thai nhi, di truyền qua nhiều thế hệ. Nhân loại đã nhận thức được sự hủy diệt, hậu quả lâu dài của dioxin đối với con người và môi trường, phong trào đấu tranh đòi Chính phủ Mỹ và những công ty cung cấp chất độc hóa học cho Mỹ sử dụng, phải có trách nhiệm với NNCĐDC Việt Nam, mở ra những cơ hội, những đối tượng mới để vận động, huy động nguồn lực. Đó là các tổ chức của chính phủ và phi chính phủ trên thế giới, nhất là những quốc gia có quân tham chiến ở Việt Nam (từ 1965-1973).( Để cơ hội thành hiện thực, Hội cần được sự ủng hộ, giúp đỡ, tạo điều kiện của nhiều cơ quan tổ chức trong nước và nước ngoài).

Mục đích của công tác vận động nguồn lực là hỗ trợ, giúp nạn nhân vượt qua bệnh tật, mặc cảm hòa nhập cộng đồng. Để đạt mục đích này, Hội Hà Nội kiên quyết chuyển hình thức giúp đỡ, chăm sóc nạn nhân từ trợ giúp nhu yếu phẩm là chủ yếu sang hình thức “Chăm sóc theo địa chỉ”, thực hiện hỗ trợ nuôi dưởng thường xuyên tại cộng đồng; hỗ trợ xóa nhà “tạm, rột nát” cho nạn nhân; hỗ trợ vốn để nạn nhân làm kinh tế, tạo thu nhập ổn định, từng bước thoát nghèo. Mặt khác, Hội vẫn coi trọng và duy trì tặng quà, trợ giúp nạn nhân khó khăn đột xuất hoặc các dịp 10/8, Tết Nguyên đán hàng năm…

Để thực hiện mục đích trên, Hội trong toàn Thành phố phối hợp thực hiện các giải pháp sau:

- Thực hiện các chương trình “hổ trợ sinh kế”, “trợ vốn” (với lãi suất bằng không) cho các hộ nạn nhân nghèo nhưng có khả năng lao động bảo đảm sử dụng đồng vốn có hiệu quả;

- Vận động cộng đồng hỗ trợ, phối hợp cùng Hội chăm sóc nuôi dưởng thường xuyên nạn nhân theo địa chỉ;

- Nhân rộng mô hình tặng nhà “tình nghĩa”, “nhà đồng đội”, cộng đồng hỗ trợ nạn nhân xây dựng và sửa chữa nhà tạm thành nhà kiên cố;

- Chủ động quản lý sức khỏe, bệnh nền của nạn nhân, đề xuất cơ quan chức năng có cơ chế hỗ trợ việc khám, chữa những bệnh do chất độc hóa học gây ra.

Để những giải pháp trên khả thi, Hội rất cần sự vào cuộc của hệ thống chính trị, các doanh nghiệp giải quyết một số vấn đề có tính chất quyết định:

+ Ban hành chính sách, cơ chế bảo đảm kinh phí cho khám chữa bệnh đối với nạn nhân; củng cố các cơ sở nuôi dưỡng, phục hồi chức năng cho NNCĐDC, có điều kiện tiếp nhận nuôi dưỡng tập trung những NNCĐDC nặng, mồ côi bố mẹ;

+ Các ngân hàng (đặc biệt Ngân hàng Chính sách xã hội) có cơ chế tạo nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ nạn nhân vay; Khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, người hảo tâm đăng ký hỗ trợ nuôi dưỡng nạn nhân tại cộng đồng

Đồng thời, Hội các cấp cần nỗ lực toàn diện nâng cao khả năng để quản lý, điều phối các dự án, chương trình chăm sóc nạn nhân khi được đầu tư triển khai.

Những kết quả trong nhiệm kỳ 2014 – 2019, Hội thành phố Hà Nội đạt được là niềm tự hào của hội viên, là cơ sở thuận lợi để Hội hoàn thành tốt nhiệm vụ Thành ủy và UBND Thành phố giao, đáp ứng niềm tin của NNCĐDC. Đồng thời là động lực, kinh nghiệm để các cấp hội tiếp tục vận dụng phát huy trong thời gian tới./

Trần Thị Phương Dung

Phó chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin; Giám đốc Qũy NNCĐDC Thành phố Hà Nội