Lên đường trong niềm vui háo hức, ai nấy đều mang tâm trạng bồi hồi như được sống lại những năm tháng tuổi trẻ hào hùng, dù mái đầu đã bạc, bước chân không còn nhanh nhẹn như xưa, nhưng ký ức chiến trường vẫn vẹn nguyên trong mỗi người.
Thuở thanh niên, tôi vốn yêu ca hát, khi xe lăn bánh trên tuyến Đường 9 hướng về Khe Sanh và cửa khẩu Lao Bảo, tôi cất cao tiếng hát bài “Bài ca Đường Chín chiến thắng” của nhạc sĩ Văn Dung sáng tác năm 1971:
"Khe Sanh năm xưa anh đã về đây,
Non sông nơi nơi vang lên niềm vui...
Trên Đường Chín anh ghi bao chiến công..."
Những giai điệu hào hùng ấy như đưa mọi người trở về với một thời bom đạn khốc liệt nhưng đầy khí phách.
Cách thành phố Đông Hà khoảng 60 km về phía Tây Bắc tỉnh Quảng Trị, Khe Sanh trước đây là vùng rừng núi hoang sơ, địa hình hiểm trở, giao thông vô cùng khó khăn. Đây là nơi sinh sống của đồng bào Kinh và Vân Kiều, đồng thời là căn cứ chiến đấu quan trọng của quân đội Mỹ, nơi ghi dấu chiến thắng oanh liệt của Quân giải phóng và nhân dân ta. Những địa danh như Khe Sanh, Làng Vây đã đi vào lịch sử dân tộc như những biểu tượng của ý chí kiên cường và lòng quả cảm.
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bộ đội ta đã nhận được sự đùm bọc, chở che của đồng bào các dân tộc nơi đây. Đi sâu theo Đường 9 là vùng biên giới Việt Nam – Lào, nơi tình đoàn kết chiến đấu giữa hai dân tộc được hun đúc bằng máu và lòng quả cảm. Bộ đội Việt Nam và lực lượng cách mạng Lào đã kề vai sát cánh, cùng chiến đấu chống kẻ thù chung là đế quốc Mỹ, viết nên những trang sử vẻ vang trên cả hai phía Đông và Tây Trường Sơn.
Dòng sông Đakrông vẫn ngày đêm uốn lượn giữa núi rừng, róc rách chảy như khúc nhạc bất tận của đại ngàn. Trong không gian ấy, tôi lại ngân nga những câu hát của nhạc sĩ Trọng Loan:
"Mảnh đất thân thương hiền lành giản dị,
Vẫn thơm tiếng mẹ Quảng Trị quê ta..."
Tiếng hát khiến lòng người nao nao nhớ về mảnh đất kiên cường, nơi từng hứng chịu biết bao bom đạn nhưng vẫn vươn lên mạnh mẽ.
Ngày nay, Đường 9 đã được trải nhựa rộng rãi, phẳng đẹp. Từ Đông Hà vào Lao Bảo chỉ mất chưa đầy một giờ đồng hồ. Ngồi trên xe, một cựu chiến binh cao tuổi xúc động nói:
“Ngày trước, muốn vào Lao Bảo phải đi đường rừng, vượt nhiều khe suối, mất vài ngày mới tới nơi. Bây giờ đường sá thuận tiện, cảnh vật thay đổi quá nhiều. Chúng tôi từng chiến đấu ở đây mà giờ không còn nhận ra dấu tích năm xưa nữa.”
Quả thật, vùng đất Khe Sanh – Hướng Hóa hôm nay đã thay da đổi thịt. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương, hệ thống giao thông được đầu tư đồng bộ; nhiều cây cầu lớn bắc qua sông Đakrông; hai bên đường là những đồi cao su, cà phê, hồ tiêu xanh ngút ngàn. Những cánh rừng kinh tế ấy không chỉ tạo nên cảnh quan tươi đẹp mà còn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Đời sống đồng bào các dân tộc nơi đây ngày càng được nâng cao. Những mái nhà tranh đơn sơ năm nào đã nhường chỗ cho những ngôi nhà kiên cố, những khu dân cư khang trang. Thị trấn Khe Sanh, khu kinh tế - thương mại Lao Bảo ngày càng sầm uất, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Hầu như ai đến đây cũng chọn cho mình một món quà lưu niệm như mang theo một phần ký ức của vùng đất lịch sử.
Đến Quảng Trị, bên cạnh việc thăm lại chiến trường xưa, các cựu chiến binh và thanh niên xung phong đều dành thời gian đến viếng Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị, dòng sông Thạch Hãn... Mỗi nén hương thắp lên là một lời tri ân sâu sắc gửi tới những đồng đội đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Họ mãi mãi là những người anh hùng của dân tộc.
Chuyến trở về Khe Sanh – Hướng Hóa lần này đã để lại trong lòng mỗi thành viên trong đoàn những cảm xúc khó quên. Những địa danh như sân bay Tà Cơn, cứ điểm Làng Vây, Gio Linh, Đông Hà, Đường 9... không chỉ là những dấu mốc lịch sử mà còn là những ký ức thiêng liêng của một thời trận mạc.
Dù tuổi đời đã ngoài 70, nhiều người sức khỏe không còn như trước, nhưng ai cũng mong mình còn đủ sức khỏe để có dịp trở lại vùng đất Quảng Trị anh hùng. Bởi nơi đây không chỉ lưu giữ những kỷ niệm chiến tranh mà còn là biểu tượng của tinh thần bất khuất, của khát vọng hòa bình và sự hồi sinh mạnh mẽ.
Đường 9 – Khe Sanh hôm nay không chỉ là một tuyến giao thông huyết mạch mà còn là chứng nhân lịch sử, ghi dấu những chiến công oanh liệt của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Vẻ vang Đường 9 – Khe Sanh mãi mãi là trang sử sáng ngời của thời đại.
Lưu Sỹ Mùi
Hội tỉnh Thái Nguyên)
Bình luận